Mahabharat · Adhyaya 143 1.143.16
1.143.16पुण्यं प्राणान्धारयति पुण्यं प्राणदम् उच्यते
येन येनाचरेद्धर्मं तस्मिन्गर्हा न विद्यते
वैशंपायनः
महतो ऽत्र स्त्रियं कामाद्बाधितां त्राहि माम् अपि
धर्मार्थकाममोक्षेषु दयां कुर्वन्ति साधवः
तं तु धर्मम् इति प्राहुर्मुनयो धर्मवत्सलाः
दिव्यज्ञानेन पश्यामि अतीतानागतान् अहम्
तस्माद्वक्ष्यामि वः श्रेय आसन्नं सर उत्तमम्
अद्यासाद्य सरः स्नात्वा विश्रम्य च वनस्पतौ
श्वः प्रभाते महद्भूतं प्रादुर्भूतं जगत्पतिम्
व्यासं कमलपत्राक्षं दृष्ट्वा शोकं विहास्यथ
धृतराष्ट्राद्विवासश्च दहनं वारणावते
त्राणं च विदुरात्तुभ्यं विदितं ज्ञानचक्षुषा
आवासे शालिहोत्रस्य स वो वासं विधास्यति
वर्षवातातपसहः अयं पुण्यो वनस्पतिः
पीतमात्रे तु पानीये क्षुत्पिपासे विनश्यतः
तपसा शालिहोत्रेण सरो वृक्षश्च निर्मितः
कादम्बाः सारसा हंसाः कुरर्यः कुररैः सह
रुवन्ति मधुरं गीतं गान्धर्वस्वनमिश्रितम्
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती वचनम् अब्रवीत्
युधिष्ठिरं महाप्राज्ञं सर्वशास्त्रविशारदम्
त्वं हि धर्मभृतां श्रेष्ठ मयोक्तं शृणु भारत
राक्षस्येषा हि वाक्येन धर्मं वदति साधु वै
भावेन दुष्टा भीमं सा किं करिष्यति राक्षसी
भजतां पाण्डवं वीरम् अपत्यार्थं यदीच्छसि
Transliteration
puṇyaṃ prāṇāndhārayati puṇyaṃ prāṇadam ucyate
yena yenācareddharmaṃ tasmingarhā na vidyate
vaiśaṃpāyanaḥ
mahato 'tra striyaṃ kāmādbādhitāṃ trāhi mām api
dharmārthakāmamokṣeṣu dayāṃ kurvanti sādhavaḥ
taṃ tu dharmam iti prāhurmunayo dharmavatsalāḥ
divyajñānena paśyāmi atītānāgatān aham
tasmādvakṣyāmi vaḥ śreya āsannaṃ sara uttamam
adyāsādya saraḥ snātvā viśramya ca vanaspatau
śvaḥ prabhāte mahadbhūtaṃ prādurbhūtaṃ jagatpatim
vyāsaṃ kamalapatrākṣaṃ dṛṣṭvā śokaṃ vihāsyatha
dhṛtarāṣṭrādvivāsaśca dahanaṃ vāraṇāvate
trāṇaṃ ca vidurāttubhyaṃ viditaṃ jñānacakṣuṣā
āvāse śālihotrasya sa vo vāsaṃ vidhāsyati
varṣavātātapasahaḥ ayaṃ puṇyo vanaspatiḥ
pītamātre tu pānīye kṣutpipāse vinaśyataḥ
tapasā śālihotreṇa saro vṛkṣaśca nirmitaḥ
kādambāḥ sārasā haṃsāḥ kuraryaḥ kuraraiḥ saha
ruvanti madhuraṃ gītaṃ gāndharvasvanamiśritam
tasyāstadvacanaṃ śrutvā kuntī vacanam abravīt
yudhiṣṭhiraṃ mahāprājñaṃ sarvaśāstraviśāradam
tvaṃ hi dharmabhṛtāṃ śreṣṭha mayoktaṃ śṛṇu bhārata
rākṣasyeṣā hi vākyena dharmaṃ vadati sādhu vai
bhāvena duṣṭā bhīmaṃ sā kiṃ kariṣyati rākṣasī
bhajatāṃ pāṇḍavaṃ vīram apatyārthaṃ yadīcchasi
By System Admin
Translation
Draft in progress