Mahabharat · Adhyaya 123 1.123.6
1.123.6प्रयतिष्ये तथा कर्तुं यथा नान्यो धनुर्धरः
अस्त्रवान्नान्वियेषास्त्रं यथा त्वं नाद्य कश्चन
धनुर्ग्रहे ऽपि मे शिष्यो भविष्यसि विशेषवान्
एतद्धृदि तदा जिष्णोर्ववृधे द्रोणशासनम्
परमं चाकरोद्यत्नं धनुर्वेदे परंतपः
अर्जुनो नरशार्दूलः सर्वशस्त्रभृतां वरः
सर्वक्रियाभ्यनुज्ञानात्तथा शिष्यान्समानयत्
दुर्योधनं चित्रसेनं दुःशासनविविंशती
अर्जुनं च समानीय अश्वत्थामानम् एव च
शिशुकं मृण्मयं कृत्वा द्रोणो गङ्गाजले ततः
शिष्याणां पश्यतां चैव क्षिपति स्म महाभुजः
चक्षुषी वाससा चैव बद्ध्वा प्रादाच्छरासनम्
शिशुकं विध्यतेमं वै जलस्थं बद्धचक्षुषः
तत्क्षणेनैव बीभत्सुर् आवापैर्दशभिर्वशी
पञ्चकैर् अनुविव्याध मग्नं शिशुकम् अम्भसि
तस्य दृष्ट्वा क्रियाः सर्वा द्रोणो ऽमन्यत पाण्डवम्
विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा
अथाब्रवीन्महात्मानं भारद्वाजो महारथम्
अस्त्रं विशिष्टम् अन्येषु यन्न विद्येत पाण्डव
ससंहारप्रयोगं च त्वम् अधीष्व व्रतं चर
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम दहेद्यत्पृथिवीम् अपि
यावन्मन्त्रप्रयोगो ऽपि विनियोगे भविष्यति
तावान् एव तु संहारे कर्तव्य इति चान्ततः
न मानुषे प्रयोक्तव्यं ब्रह्मणो ऽस्त्रं कथंचन
बाधते मानुषाञ्शत्रून्यदा वामानुषः क्वचित्
तस्माद् एतत्प्रयोक्तव्यं ब्राह्मम् अस्त्रं सनातनम्
तथेत्येव च बीभत्सुर् उवाच च कृताञ्जलिः
चकार च तथा सर्वं यथोक्तं मनुजर्षभ
अवाप्तास्त्रं तु बीभत्सुम् अनुज्ञाय महामतिः
उवाच परमप्रीतो मत्समो ऽसीति पाण्डवम्
त्वत्समो भविता लोके सत्यम् एतद्ब्रवीमि ते
Transliteration
prayatiṣye tathā kartuṃ yathā nānyo dhanurdharaḥ
astravānnānviyeṣāstraṃ yathā tvaṃ nādya kaścana
dhanurgrahe 'pi me śiṣyo bhaviṣyasi viśeṣavān
etaddhṛdi tadā jiṣṇorvavṛdhe droṇaśāsanam
paramaṃ cākarodyatnaṃ dhanurvede paraṃtapaḥ
arjuno naraśārdūlaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
sarvakriyābhyanujñānāttathā śiṣyānsamānayat
duryodhanaṃ citrasenaṃ duḥśāsanaviviṃśatī
arjunaṃ ca samānīya aśvatthāmānam eva ca
śiśukaṃ mṛṇmayaṃ kṛtvā droṇo gaṅgājale tataḥ
śiṣyāṇāṃ paśyatāṃ caiva kṣipati sma mahābhujaḥ
cakṣuṣī vāsasā caiva baddhvā prādāccharāsanam
śiśukaṃ vidhyatemaṃ vai jalasthaṃ baddhacakṣuṣaḥ
tatkṣaṇenaiva bībhatsur āvāpairdaśabhirvaśī
pañcakair anuvivyādha magnaṃ śiśukam ambhasi
tasya dṛṣṭvā kriyāḥ sarvā droṇo 'manyata pāṇḍavam
viśiṣṭaṃ sarvaśiṣyebhyaḥ prītimāṃścābhavattadā
athābravīnmahātmānaṃ bhāradvājo mahāratham
astraṃ viśiṣṭam anyeṣu yanna vidyeta pāṇḍava
sasaṃhāraprayogaṃ ca tvam adhīṣva vrataṃ cara
astraṃ brahmaśiro nāma dahedyatpṛthivīm api
yāvanmantraprayogo 'pi viniyoge bhaviṣyati
tāvān eva tu saṃhāre kartavya iti cāntataḥ
na mānuṣe prayoktavyaṃ brahmaṇo 'straṃ kathaṃcana
bādhate mānuṣāñśatrūnyadā vāmānuṣaḥ kvacit
tasmād etatprayoktavyaṃ brāhmam astraṃ sanātanam
tathetyeva ca bībhatsur uvāca ca kṛtāñjaliḥ
cakāra ca tathā sarvaṃ yathoktaṃ manujarṣabha
avāptāstraṃ tu bībhatsum anujñāya mahāmatiḥ
uvāca paramaprīto matsamo 'sīti pāṇḍavam
tvatsamo bhavitā loke satyam etadbravīmi te
By System Admin
Translation
Draft in progress