Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 119 1.119.30

1.119.30

प्रमाणकोट्याम् उद्देशं स्थलं किंचिद् उपेत्य च

भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च चोष्यं लेह्यम् अथापि च

उपाहृतं नरैस्तत्र कुशलैः सूदकर्मणि

न्यवेदयंस्तत्पुरुषा धार्तराष्ट्राय वै तदा

ततो दुर्योधनस्तत्र पाण्डवान् आह दुर्मतिः

गङ्गां चैवानुयास्याम उद्यानवनशोभिताम्

सहिता भ्रातरः सर्वे जलक्रीडाम् अवाप्नुमः

एवम् अस्त्विति तं चापि प्रत्युवाच युधिष्ठिरः

ते रथैर्नगराकारैर्देशजैश्च गजोत्तमैः

निर्ययुर्नगराच्छूराः कौरवाः पाण्डवैः सह

उद्यानवनम् आसाद्य विसृज्य च महाजनम्

विशन्ति स्म तदा वीराः सिंहा इव गिरेर्गुहाम्

उद्यानम् अभिपश्यन्तो भ्रातरः सर्व एव ते

उपस्थानगृहैः शुभ्रैर्वलभीभिश्च शोभितम्

गवाक्षकैस्तथा जालैर्जलैः सांचारिकैर् अपि

संमार्जितं सौधकारैश्चित्रकारैश्च चित्रितम्

दीर्घिकाभिश्च पूर्णाभिस्तथा पुष्करिणीभिर्हि

जलं तच्छुशुभे छन्नं फुल्लैर्जलरुहैस्तथा

उपच्छन्ना वसुमती तथा पुष्पैर्यथर्तुकैः

तत्रोपविष्टास्ते सर्वे पाण्डवाः कौरवाश्च ह

उपच्छन्नान्बहून्कामांस्ते भुञ्जन्ति ततस्ततः

अथोद्यानवरे तस्मिंस्तथा क्रीडागताश्च ते

परस्परस्य वक्त्रेभ्यो ददुर्भक्ष्यांस्ततस्ततः

ततो दुर्योधनः पापस्तद्भक्ष्ये कालकूटकम्

विषं प्रक्षेपयामास भीमसेनजिघांसया

स्वयम् उत्थाय चैवाथ हृदयेन क्षुरोपमः

स वाचामृतकल्पश्च भ्रातृवच्च सुहृद्यथा

स्वयं प्रक्षिपते भक्ष्यं वक्त्रे भीमस्य पापकृत्

प्रतीच्छितं च भीमेन तं वै दोषम् अजानता

ततो दुर्योधनस्तत्र हृदयेन हसन्न् इव

कृतकृत्यम् इवात्मानं मन्यते पुरुषाधमः

ततस्ते सहिताः सर्वे जलक्रीडाम् अकुर्वत

पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च तदा मुदितमानसाः

क्रीडावसाने सर्वे ते शुचिवस्त्राः स्वलंकृताः

सर्वकामसमृद्धं तद् अन्नं बुभुजिरे शनैः

Transliteration

pramāṇakoṭyām uddeśaṃ sthalaṃ kiṃcid upetya ca

bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca peyaṃ ca coṣyaṃ lehyam athāpi ca

upāhṛtaṃ naraistatra kuśalaiḥ sūdakarmaṇi

nyavedayaṃstatpuruṣā dhārtarāṣṭrāya vai tadā

tato duryodhanastatra pāṇḍavān āha durmatiḥ

gaṅgāṃ caivānuyāsyāma udyānavanaśobhitām

sahitā bhrātaraḥ sarve jalakrīḍām avāpnumaḥ

evam astviti taṃ cāpi pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ

te rathairnagarākārairdeśajaiśca gajottamaiḥ

niryayurnagarācchūrāḥ kauravāḥ pāṇḍavaiḥ saha

udyānavanam āsādya visṛjya ca mahājanam

viśanti sma tadā vīrāḥ siṃhā iva girerguhām

udyānam abhipaśyanto bhrātaraḥ sarva eva te

upasthānagṛhaiḥ śubhrairvalabhībhiśca śobhitam

gavākṣakaistathā jālairjalaiḥ sāṃcārikair api

saṃmārjitaṃ saudhakāraiścitrakāraiśca citritam

dīrghikābhiśca pūrṇābhistathā puṣkariṇībhirhi

jalaṃ tacchuśubhe channaṃ phullairjalaruhaistathā

upacchannā vasumatī tathā puṣpairyathartukaiḥ

tatropaviṣṭāste sarve pāṇḍavāḥ kauravāśca ha

upacchannānbahūnkāmāṃste bhuñjanti tatastataḥ

athodyānavare tasmiṃstathā krīḍāgatāśca te

parasparasya vaktrebhyo dadurbhakṣyāṃstatastataḥ

tato duryodhanaḥ pāpastadbhakṣye kālakūṭakam

viṣaṃ prakṣepayāmāsa bhīmasenajighāṃsayā

svayam utthāya caivātha hṛdayena kṣuropamaḥ

sa vācāmṛtakalpaśca bhrātṛvacca suhṛdyathā

svayaṃ prakṣipate bhakṣyaṃ vaktre bhīmasya pāpakṛt

pratīcchitaṃ ca bhīmena taṃ vai doṣam ajānatā

tato duryodhanastatra hṛdayena hasann iva

kṛtakṛtyam ivātmānaṃ manyate puruṣādhamaḥ

tataste sahitāḥ sarve jalakrīḍām akurvata

pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśca tadā muditamānasāḥ

krīḍāvasāne sarve te śucivastrāḥ svalaṃkṛtāḥ

sarvakāmasamṛddhaṃ tad annaṃ bubhujire śanaiḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress