Mahabharat · Adhyaya 119 1.119.30
1.119.30प्रमाणकोट्याम् उद्देशं स्थलं किंचिद् उपेत्य च
भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च चोष्यं लेह्यम् अथापि च
उपाहृतं नरैस्तत्र कुशलैः सूदकर्मणि
न्यवेदयंस्तत्पुरुषा धार्तराष्ट्राय वै तदा
ततो दुर्योधनस्तत्र पाण्डवान् आह दुर्मतिः
गङ्गां चैवानुयास्याम उद्यानवनशोभिताम्
सहिता भ्रातरः सर्वे जलक्रीडाम् अवाप्नुमः
एवम् अस्त्विति तं चापि प्रत्युवाच युधिष्ठिरः
ते रथैर्नगराकारैर्देशजैश्च गजोत्तमैः
निर्ययुर्नगराच्छूराः कौरवाः पाण्डवैः सह
उद्यानवनम् आसाद्य विसृज्य च महाजनम्
विशन्ति स्म तदा वीराः सिंहा इव गिरेर्गुहाम्
उद्यानम् अभिपश्यन्तो भ्रातरः सर्व एव ते
उपस्थानगृहैः शुभ्रैर्वलभीभिश्च शोभितम्
गवाक्षकैस्तथा जालैर्जलैः सांचारिकैर् अपि
संमार्जितं सौधकारैश्चित्रकारैश्च चित्रितम्
दीर्घिकाभिश्च पूर्णाभिस्तथा पुष्करिणीभिर्हि
जलं तच्छुशुभे छन्नं फुल्लैर्जलरुहैस्तथा
उपच्छन्ना वसुमती तथा पुष्पैर्यथर्तुकैः
तत्रोपविष्टास्ते सर्वे पाण्डवाः कौरवाश्च ह
उपच्छन्नान्बहून्कामांस्ते भुञ्जन्ति ततस्ततः
अथोद्यानवरे तस्मिंस्तथा क्रीडागताश्च ते
परस्परस्य वक्त्रेभ्यो ददुर्भक्ष्यांस्ततस्ततः
ततो दुर्योधनः पापस्तद्भक्ष्ये कालकूटकम्
विषं प्रक्षेपयामास भीमसेनजिघांसया
स्वयम् उत्थाय चैवाथ हृदयेन क्षुरोपमः
स वाचामृतकल्पश्च भ्रातृवच्च सुहृद्यथा
स्वयं प्रक्षिपते भक्ष्यं वक्त्रे भीमस्य पापकृत्
प्रतीच्छितं च भीमेन तं वै दोषम् अजानता
ततो दुर्योधनस्तत्र हृदयेन हसन्न् इव
कृतकृत्यम् इवात्मानं मन्यते पुरुषाधमः
ततस्ते सहिताः सर्वे जलक्रीडाम् अकुर्वत
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च तदा मुदितमानसाः
क्रीडावसाने सर्वे ते शुचिवस्त्राः स्वलंकृताः
सर्वकामसमृद्धं तद् अन्नं बुभुजिरे शनैः
Transliteration
pramāṇakoṭyām uddeśaṃ sthalaṃ kiṃcid upetya ca
bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca peyaṃ ca coṣyaṃ lehyam athāpi ca
upāhṛtaṃ naraistatra kuśalaiḥ sūdakarmaṇi
nyavedayaṃstatpuruṣā dhārtarāṣṭrāya vai tadā
tato duryodhanastatra pāṇḍavān āha durmatiḥ
gaṅgāṃ caivānuyāsyāma udyānavanaśobhitām
sahitā bhrātaraḥ sarve jalakrīḍām avāpnumaḥ
evam astviti taṃ cāpi pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ
te rathairnagarākārairdeśajaiśca gajottamaiḥ
niryayurnagarācchūrāḥ kauravāḥ pāṇḍavaiḥ saha
udyānavanam āsādya visṛjya ca mahājanam
viśanti sma tadā vīrāḥ siṃhā iva girerguhām
udyānam abhipaśyanto bhrātaraḥ sarva eva te
upasthānagṛhaiḥ śubhrairvalabhībhiśca śobhitam
gavākṣakaistathā jālairjalaiḥ sāṃcārikair api
saṃmārjitaṃ saudhakāraiścitrakāraiśca citritam
dīrghikābhiśca pūrṇābhistathā puṣkariṇībhirhi
jalaṃ tacchuśubhe channaṃ phullairjalaruhaistathā
upacchannā vasumatī tathā puṣpairyathartukaiḥ
tatropaviṣṭāste sarve pāṇḍavāḥ kauravāśca ha
upacchannānbahūnkāmāṃste bhuñjanti tatastataḥ
athodyānavare tasmiṃstathā krīḍāgatāśca te
parasparasya vaktrebhyo dadurbhakṣyāṃstatastataḥ
tato duryodhanaḥ pāpastadbhakṣye kālakūṭakam
viṣaṃ prakṣepayāmāsa bhīmasenajighāṃsayā
svayam utthāya caivātha hṛdayena kṣuropamaḥ
sa vācāmṛtakalpaśca bhrātṛvacca suhṛdyathā
svayaṃ prakṣipate bhakṣyaṃ vaktre bhīmasya pāpakṛt
pratīcchitaṃ ca bhīmena taṃ vai doṣam ajānatā
tato duryodhanastatra hṛdayena hasann iva
kṛtakṛtyam ivātmānaṃ manyate puruṣādhamaḥ
tataste sahitāḥ sarve jalakrīḍām akurvata
pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśca tadā muditamānasāḥ
krīḍāvasāne sarve te śucivastrāḥ svalaṃkṛtāḥ
sarvakāmasamṛddhaṃ tad annaṃ bubhujire śanaiḥ
By System Admin
Translation
Draft in progress