Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 113 1.113.10

1.113.10

मर्यादेयं कृता तेन मानुषेष्विति नः श्रुतम्

कोपात्कमलपत्राक्षि यदर्थं तन्निबोध मे

उद्दालकः

ब्राह्मणः

पाण्डुः

श्वेतकेतोः पिता देवि तप उग्रं समास्थितः

ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशगो ऽभवत्

शिशिरे सलिलस्थायी सह पत्न्या महातपाः

उद्दालकं तपस्यन्तं नियमेन समाहितम्

तस्य पुत्रः श्वेतकेतुः परिचर्यां चकार ह

अभ्यागच्छद्द्विजः कश्चिद्वलीपलितसंततः

तं दृष्ट्वैव मुनिः प्रीतः पूजयामास शास्त्रतः

स्वागतेन च पाद्येन मृदुवाक्यैश्च भारत

शाकमूलफलाद्यैश्च वन्यैर् अन्यैर् अपूजयत्

क्षुत्पिपासाश्रमैर् आर्तः पूजितस्तु महर्षिणा

विश्रान्तो मुनिम् आसाद्य पर्यपृच्छद्द्विजस्तदा

उद्दालक महर्षे त्वं सत्यं मे ब्रूहि मानृतम्

ऋषिपुत्रः कुमारो ऽयं दर्शनीयो विशेषतः

तव पुत्रम् इमं मन्ये कृतकृत्यो ऽसि तद्वद

मम पत्नी महाप्राज्ञ कुशिकस्य सुता मता

माम् एवानुगता पत्नी मम नित्यम् अनुव्रता

अरुन्धतीव पत्नीनां तपसा कर्शितस्तनी

तस्यां जातः श्वेतकेतुर्मम पुत्रो महातपाः

वेदवेदाङ्गविद्विप्र मच्छासनपरायणः

लोकज्ञः सर्वलोकेषु विश्रुतः सत्यवाग्घृणी

अपूर्वी भार्यया चार्थी वृद्धो ऽहं मन्दचाक्षुषः

पित्र्याद् ऋणाद् अनिर्मुक्तः पूर्वम् एवाकृतस्त्रियः

प्रजारणी तु पत्नी ते कुलशीलसमाधिनी

सदृशी मम गोत्रेण वहाम्येनां क्षमस्व वै

इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीं चीरकृष्णाजिनाम्बराम्

यष्ट्याधारः स्रस्तगात्रो मन्दचक्षुर् अबुद्धिमान्

स्वव्यापाराम् अक्षमां ताम् अचित्ताम् आत्मनि द्विजः

Transliteration

maryādeyaṃ kṛtā tena mānuṣeṣviti naḥ śrutam

kopātkamalapatrākṣi yadarthaṃ tannibodha me

uddālakaḥ

brāhmaṇaḥ

pāṇḍuḥ

śvetaketoḥ pitā devi tapa ugraṃ samāsthitaḥ

grīṣme pañcatapā bhūtvā varṣāsvākāśago 'bhavat

śiśire salilasthāyī saha patnyā mahātapāḥ

uddālakaṃ tapasyantaṃ niyamena samāhitam

tasya putraḥ śvetaketuḥ paricaryāṃ cakāra ha

abhyāgacchaddvijaḥ kaścidvalīpalitasaṃtataḥ

taṃ dṛṣṭvaiva muniḥ prītaḥ pūjayāmāsa śāstrataḥ

svāgatena ca pādyena mṛduvākyaiśca bhārata

śākamūlaphalādyaiśca vanyair anyair apūjayat

kṣutpipāsāśramair ārtaḥ pūjitastu maharṣiṇā

viśrānto munim āsādya paryapṛcchaddvijastadā

uddālaka maharṣe tvaṃ satyaṃ me brūhi mānṛtam

ṛṣiputraḥ kumāro 'yaṃ darśanīyo viśeṣataḥ

tava putram imaṃ manye kṛtakṛtyo 'si tadvada

mama patnī mahāprājña kuśikasya sutā matā

mām evānugatā patnī mama nityam anuvratā

arundhatīva patnīnāṃ tapasā karśitastanī

tasyāṃ jātaḥ śvetaketurmama putro mahātapāḥ

vedavedāṅgavidvipra macchāsanaparāyaṇaḥ

lokajñaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ satyavāgghṛṇī

apūrvī bhāryayā cārthī vṛddho 'haṃ mandacākṣuṣaḥ

pitryād ṛṇād anirmuktaḥ pūrvam evākṛtastriyaḥ

prajāraṇī tu patnī te kulaśīlasamādhinī

sadṛśī mama gotreṇa vahāmyenāṃ kṣamasva vai

ityuktvā mṛgaśāvākṣīṃ cīrakṛṣṇājināmbarām

yaṣṭyādhāraḥ srastagātro mandacakṣur abuddhimān

svavyāpārām akṣamāṃ tām acittām ātmani dvijaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress