Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 105 1.105.7

1.105.7

कृतोद्वाहस्ततः पाण्डुर्बलोत्साहसमन्वितः

गोप्ता भरतवंशस्य श्रीमान्सर्वास्त्रकोविदः

जिगीषमाणो वसुधां ययौ शत्रून् अनेकशः

वैशंपायन उवाच

कुन्त्याः पाण्डोश्च राजेन्द्र कुन्तिभोजो महीपतिः

कृत्वोद्वाहं तदा तं तु नानावसुभिर् अर्चितम्

स्वपुरं प्रेषयामास स राजा कुरुसत्तमम्

ततो बलेन महता नानाध्वजपताकिना

स्तूयमानः स चाशीभिर्ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः

सम्प्राप्य नगरं राजा पाण्डुः कौरवनन्दनः

न्यवेशयत तां भार्यां कुन्तीं स्वभवने प्रभुः

ततः शांतनवो भीष्मो राज्ञः पाण्डोर्यशस्विनः

विवाहस्यापरस्यार्थे चकार मतिमान्मतिम्

सो ऽमात्यैः स्थविरैः सार्धं ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः

बलेन चतुरङ्गेन ययौ मद्रपतेः पुरम्

तम् आगतम् अभिश्रुत्य भीष्मं बाह्लीकपुङ्गवः

प्रत्युद्गम्यार्चयित्वा च पुरं प्रावेशयन्नृपः

दत्त्वा तस्यासनं शुभ्रं पाद्यम् अर्घ्यं तथैव च

मधुपर्कं च मद्रेशः पप्रच्छागमने ऽर्थिताम्

तं भीष्मः प्रत्युवाचेदं मद्रराजं कुरूद्वहः

आगतं मां विजानीहि वरार्थिनम् अरिंदम

श्रूयते भवतः साध्वी स्वसा माद्री यशस्विनी

ताम् अहं वरयिष्यामि पाण्डोर् अर्थे यशस्विनीम्

युक्तरूपो हि संबन्धे त्वं नो राजन्वयं तव

एतत्संचिन्त्य मद्रेश गृहाणास्मान्यथाविधि

तम् एवंवादिनं भीष्मं प्रत्यभाषत मद्रपः

न हि मे ऽन्यो वरस्त्वत्तः श्रेयान् इति मतिर्मम

पूर्वैः प्रवर्तितं किंचित्कुले ऽस्मिन्नृपसत्तमैः

साधु वा यदि वासाधु तन्नातिक्रान्तुम् उत्सहे

व्यक्तं तद्भवतश्चापि विदितं नात्र संशयः

न च युक्तं तथा वक्तुं भवान्देहीति सत्तम

कुलधर्मः स नो वीर प्रमाणं परमं च तत्

तेन त्वां न ब्रवीम्येतद् असंदिग्धं वचो ऽरिहन्

तं भीष्मः प्रत्युवाचेदं मद्रराजं महामतिः

धर्म एष परो राजन्स्वयम् उक्तः स्वयंभुवा

नात्र कश्चन दोषो ऽस्ति पूर्वैर्विधिर् अयं कृतः

विदितेयं च ते शल्य मर्यादा साधुसंमता

इत्युक्त्वा स महातेजाः शातकुम्भं कृताकृतम्

रत्नानि च विचित्राणि शल्यायादात्सहस्रशः

गजान् अश्वान्रथांश्चैव वासांस्याभरणानि च

मणिमुक्ताप्रवालं च गाङ्गेयो व्यसृजच्छुभम्

तत्प्रगृह्य धनं सर्वं शल्यः संप्रीतमानसः

ददौ तां समलंकृत्य स्वसारं कौरवर्षभे

स तां माद्रीम् उपादाय भीष्मः सागरगासुतः

आजगाम पुरं धीमान्प्रविष्टो गजसाह्वयम्

तत इष्टे ऽहनि प्राप्ते मुहूर्ते साधुसंमते

जग्राह विधिवत्पाणिं माद्र्याः पाण्डुर्नराधिपः

ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा कुरुनन्दनः

स्थापयामास तां भार्यां शुभे वेश्मनि भाविनीम्

स ताभ्यां व्यचरत्सार्धं भार्याभ्यां राजसत्तमः

कुन्त्या माद्र्या च राजेन्द्रो यथाकामं यथासुखम्

ततः स कौरवो राजा विहृत्य त्रिदशा निशाः

जिगीषया महीं पाण्डुर्निश्चक्राम पुरात्प्रभो

स भीष्मप्रमुखान्वृद्धान् अभिवाद्य प्रणम्य च

धृतराष्ट्रं च कौरव्यं तथान्यान्कुरुसत्तमान्

आमन्त्र्य प्रययौ राजा तैश्चैवाभ्यनुमोदितः

मङ्गलाचारयुक्ताभिर् आशीर्भिश्चाभिनन्दितः

गजवाजिरथौघेन बलेन महतागमत्

स राजा देवराजाभो विजिगीषुर्वसुंधराम्

हृष्टपुष्टबलः प्रायात्पाण्डुः शत्रून् अनेकशः

Transliteration

kṛtodvāhastataḥ pāṇḍurbalotsāhasamanvitaḥ

goptā bharatavaṃśasya śrīmānsarvāstrakovidaḥ

jigīṣamāṇo vasudhāṃ yayau śatrūn anekaśaḥ

vaiśaṃpāyana uvāca

kuntyāḥ pāṇḍośca rājendra kuntibhojo mahīpatiḥ

kṛtvodvāhaṃ tadā taṃ tu nānāvasubhir arcitam

svapuraṃ preṣayāmāsa sa rājā kurusattamam

tato balena mahatā nānādhvajapatākinā

stūyamānaḥ sa cāśībhirbrāhmaṇaiśca maharṣibhiḥ

samprāpya nagaraṃ rājā pāṇḍuḥ kauravanandanaḥ

nyaveśayata tāṃ bhāryāṃ kuntīṃ svabhavane prabhuḥ

tataḥ śāṃtanavo bhīṣmo rājñaḥ pāṇḍoryaśasvinaḥ

vivāhasyāparasyārthe cakāra matimānmatim

so 'mātyaiḥ sthaviraiḥ sārdhaṃ brāhmaṇaiśca maharṣibhiḥ

balena caturaṅgena yayau madrapateḥ puram

tam āgatam abhiśrutya bhīṣmaṃ bāhlīkapuṅgavaḥ

pratyudgamyārcayitvā ca puraṃ prāveśayannṛpaḥ

dattvā tasyāsanaṃ śubhraṃ pādyam arghyaṃ tathaiva ca

madhuparkaṃ ca madreśaḥ papracchāgamane 'rthitām

taṃ bhīṣmaḥ pratyuvācedaṃ madrarājaṃ kurūdvahaḥ

āgataṃ māṃ vijānīhi varārthinam ariṃdama

śrūyate bhavataḥ sādhvī svasā mādrī yaśasvinī

tām ahaṃ varayiṣyāmi pāṇḍor arthe yaśasvinīm

yuktarūpo hi saṃbandhe tvaṃ no rājanvayaṃ tava

etatsaṃcintya madreśa gṛhāṇāsmānyathāvidhi

tam evaṃvādinaṃ bhīṣmaṃ pratyabhāṣata madrapaḥ

na hi me 'nyo varastvattaḥ śreyān iti matirmama

pūrvaiḥ pravartitaṃ kiṃcitkule 'sminnṛpasattamaiḥ

sādhu vā yadi vāsādhu tannātikrāntum utsahe

vyaktaṃ tadbhavataścāpi viditaṃ nātra saṃśayaḥ

na ca yuktaṃ tathā vaktuṃ bhavāndehīti sattama

kuladharmaḥ sa no vīra pramāṇaṃ paramaṃ ca tat

tena tvāṃ na bravīmyetad asaṃdigdhaṃ vaco 'rihan

taṃ bhīṣmaḥ pratyuvācedaṃ madrarājaṃ mahāmatiḥ

dharma eṣa paro rājansvayam uktaḥ svayaṃbhuvā

nātra kaścana doṣo 'sti pūrvairvidhir ayaṃ kṛtaḥ

viditeyaṃ ca te śalya maryādā sādhusaṃmatā

ityuktvā sa mahātejāḥ śātakumbhaṃ kṛtākṛtam

ratnāni ca vicitrāṇi śalyāyādātsahasraśaḥ

gajān aśvānrathāṃścaiva vāsāṃsyābharaṇāni ca

maṇimuktāpravālaṃ ca gāṅgeyo vyasṛjacchubham

tatpragṛhya dhanaṃ sarvaṃ śalyaḥ saṃprītamānasaḥ

dadau tāṃ samalaṃkṛtya svasāraṃ kauravarṣabhe

sa tāṃ mādrīm upādāya bhīṣmaḥ sāgaragāsutaḥ

ājagāma puraṃ dhīmānpraviṣṭo gajasāhvayam

tata iṣṭe 'hani prāpte muhūrte sādhusaṃmate

jagrāha vidhivatpāṇiṃ mādryāḥ pāṇḍurnarādhipaḥ

tato vivāhe nirvṛtte sa rājā kurunandanaḥ

sthāpayāmāsa tāṃ bhāryāṃ śubhe veśmani bhāvinīm

sa tābhyāṃ vyacaratsārdhaṃ bhāryābhyāṃ rājasattamaḥ

kuntyā mādryā ca rājendro yathākāmaṃ yathāsukham

tataḥ sa kauravo rājā vihṛtya tridaśā niśāḥ

jigīṣayā mahīṃ pāṇḍurniścakrāma purātprabho

sa bhīṣmapramukhānvṛddhān abhivādya praṇamya ca

dhṛtarāṣṭraṃ ca kauravyaṃ tathānyānkurusattamān

āmantrya prayayau rājā taiścaivābhyanumoditaḥ

maṅgalācārayuktābhir āśīrbhiścābhinanditaḥ

gajavājirathaughena balena mahatāgamat

sa rājā devarājābho vijigīṣurvasuṃdharām

hṛṣṭapuṣṭabalaḥ prāyātpāṇḍuḥ śatrūn anekaśaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress