Sanskrit

Hitopadesha · Book 4 4.66

4.66

सिंहेनोक्तं भद्र वरं प्राणपरित्यागो न पुनर् ईदृशे कर्मणि प्रवृत्तिः

जम्बुकेनापि तथोक्तम्

ततः सिंहेनोक्तं मैवम्

अथ व्याघ्रेणोक्तं मद्देहेन जीवतु स्वामी

सिंहेनोक्तं न कदाचिद् एवम् उचितम्

अथ चित्रकर्णो ऽपि जातविश्वासस्तथैवात्मदेहदानम् आह ततस्तद्वचनात्तेन व्याघ्रेणासौ कुक्षिं विदार्य व्यापादितः

सर्वैर्भक्षितश्च

अतो ऽहं ब्रवीमि मतिर्दोलायते सत्यम् इत्यादि

ततस्तृतीयधूर्तवचनं श्रुत्वा स्वमतिभ्रमं निश्चित्य छागं त्यक्त्वा ब्राह्मणः स्नात्वा गृहं ययौ

छागश्च तैर्धूर्तैर्नीत्वा भक्षितः

अतो ऽहं ब्रवीम्यात्मौपम्येन यो वेत्तीत्यादि

राजाह मेघवर्ण कथं शत्रुमध्ये त्वया सुचिरम् उषितम्कथं वा तेषाम् अनुनयः कृतः

मेघवर्ण उवाच देव स्वामिकार्यार्थितया स्वप्रयोजनवशाद्वा किं किं न क्रियते पश्य

लोको वहति किं राजन्न मूर्ध्ना दग्धुम् इन्धनम्

क्षालयन्त्य् अपि वृक्षाङ्घ्रिं नदीवेला निकृन्तति

Transliteration

siṃhenoktaṃ bhadra varaṃ prāṇaparityāgo na punar īdṛśe karmaṇi pravṛttiḥ

jambukenāpi tathoktam

tataḥ siṃhenoktaṃ maivam

atha vyāghreṇoktaṃ maddehena jīvatu svāmī

siṃhenoktaṃ na kadācid evam ucitam

atha citrakarṇo 'pi jātaviśvāsastathaivātmadehadānam āha tatastadvacanāttena vyāghreṇāsau kukṣiṃ vidārya vyāpāditaḥ

sarvairbhakṣitaśca

ato 'haṃ bravīmi matirdolāyate satyam ityādi

tatastṛtīyadhūrtavacanaṃ śrutvā svamatibhramaṃ niścitya chāgaṃ tyaktvā brāhmaṇaḥ snātvā gṛhaṃ yayau

chāgaśca tairdhūrtairnītvā bhakṣitaḥ

ato 'haṃ bravīmyātmaupamyena yo vettītyādi

rājāha meghavarṇa kathaṃ śatrumadhye tvayā suciram uṣitamkathaṃ vā teṣām anunayaḥ kṛtaḥ

meghavarṇa uvāca deva svāmikāryārthitayā svaprayojanavaśādvā kiṃ kiṃ na kriyate paśya

loko vahati kiṃ rājanna mūrdhnā dagdhum indhanam

kṣālayanty api vṛkṣāṅghriṃ nadīvelā nikṛntati

By System Admin

Translation

Draft in progress