Hitopadesha · Book 4 4.16
4.16चित्रवर्णः पृच्छति कथम् एतत्
मन्त्री कथयति
अस्ति गौतमस्य महर्षेस्तपोवने महातपा नाम मुनिः
तत्र तेन आश्रमसंनिधाने मूषिकशावकः काकमुखाद्भ्रष्टो दृष्टः
ततो दयायुक्तेन तेन मुनिना नीवारकणैः संवर्धितः
ततो बिडालस्तं मूषिकं खादितुम् उपधावति
तम् अवलोक्य मूषिकस्तस्य मुनेः क्रोडे प्रविवेश
ततो मुनिनोक्तं मूषिक त्वं मार्जारो भव
ततः स बिडालः कुक्कुरं दृष्ट्वा पलायते
ततो मुनिनोक्तं कुक्कुराद्बिभेषि त्वम् एव कुक्कुरो भव
स च कुक्कुरो व्याघ्राद्बिभेति ततस्तेन मुनिना कुक्कुरो व्याघ्रः कृतः
अथ तं व्याघ्रं मुनिर्मूषिको ऽयम् इति पश्यति
अथ तं मुनिं व्याघ्रं च दृष्ट्वा सर्वे वदन्त्यनेन मुनिना मूषिको व्याघ्रतां नीतः
एतच्छ्रुत्वा सव्यथो व्याघ्रो ऽचिन्तयद्यावद् अनेन मुनिना स्थीयते तावद् इदं मे स्वरूपाख्यानम् अकीर्तिकरं न पलायिष्यते इत्य् आलोच्य मूषिकस्तं मुनिं हन्तुं गतः
ततो मुनिना तज्ज्ञात्वापुनर्मूषिको भव इत्य् उक्त्वा मूषिक एव कृतः
अतो ऽहं ब्रवीमि नीचः श्लाघ्यपदं प्राप्येत्यादि
Transliteration
citravarṇaḥ pṛcchati katham etat
mantrī kathayati
asti gautamasya maharṣestapovane mahātapā nāma muniḥ
tatra tena āśramasaṃnidhāne mūṣikaśāvakaḥ kākamukhādbhraṣṭo dṛṣṭaḥ
tato dayāyuktena tena muninā nīvārakaṇaiḥ saṃvardhitaḥ
tato biḍālastaṃ mūṣikaṃ khāditum upadhāvati
tam avalokya mūṣikastasya muneḥ kroḍe praviveśa
tato muninoktaṃ mūṣika tvaṃ mārjāro bhava
tataḥ sa biḍālaḥ kukkuraṃ dṛṣṭvā palāyate
tato muninoktaṃ kukkurādbibheṣi tvam eva kukkuro bhava
sa ca kukkuro vyāghrādbibheti tatastena muninā kukkuro vyāghraḥ kṛtaḥ
atha taṃ vyāghraṃ munirmūṣiko 'yam iti paśyati
atha taṃ muniṃ vyāghraṃ ca dṛṣṭvā sarve vadantyanena muninā mūṣiko vyāghratāṃ nītaḥ
etacchrutvā savyatho vyāghro 'cintayadyāvad anena muninā sthīyate tāvad idaṃ me svarūpākhyānam akīrtikaraṃ na palāyiṣyate ity ālocya mūṣikastaṃ muniṃ hantuṃ gataḥ
tato muninā tajjñātvāpunarmūṣiko bhava ity uktvā mūṣika eva kṛtaḥ
ato 'haṃ bravīmi nīcaḥ ślāghyapadaṃ prāpyetyādi
By System Admin
Translation
Draft in progress