Sanskrit

Hitopadesha · Book 4 4.16

4.16

चित्रवर्णः पृच्छति कथम् एतत्

मन्त्री कथयति

अस्ति गौतमस्य महर्षेस्तपोवने महातपा नाम मुनिः

तत्र तेन आश्रमसंनिधाने मूषिकशावकः काकमुखाद्भ्रष्टो दृष्टः

ततो दयायुक्तेन तेन मुनिना नीवारकणैः संवर्धितः

ततो बिडालस्तं मूषिकं खादितुम् उपधावति

तम् अवलोक्य मूषिकस्तस्य मुनेः क्रोडे प्रविवेश

ततो मुनिनोक्तं मूषिक त्वं मार्जारो भव

ततः स बिडालः कुक्कुरं दृष्ट्वा पलायते

ततो मुनिनोक्तं कुक्कुराद्बिभेषि त्वम् एव कुक्कुरो भव

स च कुक्कुरो व्याघ्राद्बिभेति ततस्तेन मुनिना कुक्कुरो व्याघ्रः कृतः

अथ तं व्याघ्रं मुनिर्मूषिको ऽयम् इति पश्यति

अथ तं मुनिं व्याघ्रं च दृष्ट्वा सर्वे वदन्त्यनेन मुनिना मूषिको व्याघ्रतां नीतः

एतच्छ्रुत्वा सव्यथो व्याघ्रो ऽचिन्तयद्यावद् अनेन मुनिना स्थीयते तावद् इदं मे स्वरूपाख्यानम् अकीर्तिकरं न पलायिष्यते इत्य् आलोच्य मूषिकस्तं मुनिं हन्तुं गतः

ततो मुनिना तज्ज्ञात्वापुनर्मूषिको भव इत्य् उक्त्वा मूषिक एव कृतः

अतो ऽहं ब्रवीमि नीचः श्लाघ्यपदं प्राप्येत्यादि

Transliteration

citravarṇaḥ pṛcchati katham etat

mantrī kathayati

asti gautamasya maharṣestapovane mahātapā nāma muniḥ

tatra tena āśramasaṃnidhāne mūṣikaśāvakaḥ kākamukhādbhraṣṭo dṛṣṭaḥ

tato dayāyuktena tena muninā nīvārakaṇaiḥ saṃvardhitaḥ

tato biḍālastaṃ mūṣikaṃ khāditum upadhāvati

tam avalokya mūṣikastasya muneḥ kroḍe praviveśa

tato muninoktaṃ mūṣika tvaṃ mārjāro bhava

tataḥ sa biḍālaḥ kukkuraṃ dṛṣṭvā palāyate

tato muninoktaṃ kukkurādbibheṣi tvam eva kukkuro bhava

sa ca kukkuro vyāghrādbibheti tatastena muninā kukkuro vyāghraḥ kṛtaḥ

atha taṃ vyāghraṃ munirmūṣiko 'yam iti paśyati

atha taṃ muniṃ vyāghraṃ ca dṛṣṭvā sarve vadantyanena muninā mūṣiko vyāghratāṃ nītaḥ

etacchrutvā savyatho vyāghro 'cintayadyāvad anena muninā sthīyate tāvad idaṃ me svarūpākhyānam akīrtikaraṃ na palāyiṣyate ity ālocya mūṣikastaṃ muniṃ hantuṃ gataḥ

tato muninā tajjñātvāpunarmūṣiko bhava ity uktvā mūṣika eva kṛtaḥ

ato 'haṃ bravīmi nīcaḥ ślāghyapadaṃ prāpyetyādi

By System Admin

Translation

Draft in progress