Sanskrit

Hitopadesha · Book 3 3.66

3.66

ततो राजा काकश्च स्वां प्रकृतिम् आपन्नौ

शुको ऽप्य् उत्थाय चलितः

पश्चाच्चक्रवाकेणानीय प्रबोध्य कनकालङ्कारादिकं दत्त्वा संप्रेषितः स्वदेशं ययौ

शुको ऽपि विन्ध्याचलं गत्वा स्वस्य राजानं चित्रवर्णं प्रणतवान्

तं विलोक्य राजोवाच शुक का वार्ता कीदृशो ऽसौ देशः

शुको ब्रूते देव संक्षेपाद् इयं वार्ता

सम्प्रति युद्धोद्योगः क्रियताम्

देशश्चासौ कर्पूरद्वीपः स्वर्गैकदेशो राजा च द्वितीयः स्वर्गपतिः कथं वर्णयितुं शक्यते

ततः सर्वान्शिष्टान् आहूय राजा मन्त्रयितुम् उपविष्टः

आह च तान्सम्प्रति कर्तव्ये विग्रहे यथाकर्तव्यम् उपदेशं ब्रूत

विग्रहः पुनर् अवश्यं कर्तव्यः

तथा चोक्तम्

असंतुष्टा द्विजा नष्टाः संतुष्टाश्च महीभृतः

सलज्जा गणिका नष्टा निर्लज्जाश्च कुलाङ्गना

Transliteration

tato rājā kākaśca svāṃ prakṛtim āpannau

śuko 'py utthāya calitaḥ

paścāccakravākeṇānīya prabodhya kanakālaṅkārādikaṃ dattvā saṃpreṣitaḥ svadeśaṃ yayau

śuko 'pi vindhyācalaṃ gatvā svasya rājānaṃ citravarṇaṃ praṇatavān

taṃ vilokya rājovāca śuka kā vārtā kīdṛśo 'sau deśaḥ

śuko brūte deva saṃkṣepād iyaṃ vārtā

samprati yuddhodyogaḥ kriyatām

deśaścāsau karpūradvīpaḥ svargaikadeśo rājā ca dvitīyaḥ svargapatiḥ kathaṃ varṇayituṃ śakyate

tataḥ sarvānśiṣṭān āhūya rājā mantrayitum upaviṣṭaḥ

āha ca tānsamprati kartavye vigrahe yathākartavyam upadeśaṃ brūta

vigrahaḥ punar avaśyaṃ kartavyaḥ

tathā coktam

asaṃtuṣṭā dvijā naṣṭāḥ saṃtuṣṭāśca mahībhṛtaḥ

salajjā gaṇikā naṣṭā nirlajjāśca kulāṅganā

By System Admin

Translation

Draft in progress