Harshacharita · Ucchvasa 6 6.151
6.151क्वेदानीं यास्यति दुर्बुद्धिः इत्य् एवम् अभिदधत एवास्य पितुर् अपि मित्रं सेनापतिः समग्रविग्रहप्राग्रहरो हरितालशैलावदातदेहः परिणतप्रगुणसालप्रकाण्डप्रकाशः प्रांशुः अतिशौर्योष्मणेव परिपाकम् आगतो गतभूयिष्ठे वयसि वर्तमानः बहुशरशयनसुप्तोत्थितो ऽपि हसन्न् इव शान्तनवम् अतिदीर्घेणायुषा दुरभिभवशरीरतया जरयापि भीतभीतयेव प्रकटितप्रकम्पया परामृष्टः कथम् अपि सारमयेषु शिरोरुहेषु शशिकरनिकरसितसरलशिरोरुहसटालां सैंहीम् इव निष्कपटपराक्रमरसरचितां संक्रान्तो जीवन्न् एव जातिम् अपरस्वामिमुखदर्शनमहापातकपरिजिहीर्षयेव भ्रूयुगलेन वलिनशिथिलप्रलम्बचर्मणा स्थगितदृष्टिः धवलस्थूलगुञ्जापिच्छप्रच्छादितकपोलभागभास्वरेण वमन्न् इव विक्रमकालम् अकाले ऽपि विकाशिकाशकाननविशदं शरदारम्भं भीमेन मुखेन मृतम् अपि हृदयस्थितं स्वामिनम् इव सितचामरेण वीजयन्नाभिलम्बेन कूर्चकलापेन परिणामे ऽपि धौतासिधाराजलपानतृषितैर् इव विवृतवदनैर्बृहद्भिर्व्रणविदारैर्विषमितविशालवक्षाः निशितशस्त्रटङ्ककोटिकुट्टितबहुबृहद्व्रणाक्षरपङ्क्तिनिरन्तरतया च सकलसमरविजयपर्वगणनाम् इव कुर्वन्पूर्वपर्वत इव पादचारी विविधवीररसवृत्तान्तरामणीयकेन महाभारतम् अपि लघयन्न् इव प्रतिपक्षक्षपणातिनिर्बन्धेन परशुरामम् अपि शिक्षयन्न् इव अब्भ्रमणेनानादरश्रीसमाकर्षणविभ्रमेण मन्दरम् अपि मन्दयन्न् इव वाहिनीनायकमर्यादानुवर्तनेनाम्भोधिम् अप्य् अभिभवन्न् इव स्थैर्यकार्कश्योन्नतिभिर् अचलानपि ह्रेपयन्न् इव सहजप्रचण्डतेजःप्रसरपरिस्फुरणेन सवितारम् अपि तृणीकुर्वन्न् इव ईश्वरभारोद्वहनघृष्टपृष्ठतया हरवृषभम् अपि हसन्न् इव अरणिर् अमर्षाग्नेः ऐश्वर्यं शौर्यस्य विसर्पो दर्पस्य हृदयं हठस्य जीवितं जिगीषुतायाः समुच्छ्वसितम् उत्साहस्य अङ्कुशो दुर्मदानाम्नागदमनो दुष्टभोगिनाम्विरामो वरमनुष्यतायाः कुलगुरुर्वीरगोष्ठीनाम्तुला शौर्यशालिनाम्सीमान्तदृश्वा शस्त्रग्रामस्य निर्वोढा प्रौढवादानाम्संस्तम्भयिता भग्नानाम्पारगः प्रतिज्ञायाः मर्मज्ञो महाविग्रहाणाम् आघोषणापटहः समरार्थिनाम्संनिधाव् एव समुपविष्टः सिंहनादनामा स्वरेणैव दुन्दुभिघोषगम्भीरेण सुभटानां समररसम् आनयन्विज्ञापितवान्देव न क्वचित्कृताश्रयया मलिनया मलिनतराः कोकिलया काका इव कापुरुषा हतलक्ष्म्या विप्रलभ्यमानम् आत्मानं न चेतयन्ते
Transliteration
kvedānīṃ yāsyati durbuddhiḥ ity evam abhidadhata evāsya pitur api mitraṃ senāpatiḥ samagravigrahaprāgraharo haritālaśailāvadātadehaḥ pariṇatapraguṇasālaprakāṇḍaprakāśaḥ prāṃśuḥ atiśauryoṣmaṇeva paripākam āgato gatabhūyiṣṭhe vayasi vartamānaḥ bahuśaraśayanasuptotthito 'pi hasann iva śāntanavam atidīrgheṇāyuṣā durabhibhavaśarīratayā jarayāpi bhītabhītayeva prakaṭitaprakampayā parāmṛṣṭaḥ katham api sāramayeṣu śiroruheṣu śaśikaranikarasitasaralaśiroruhasaṭālāṃ saiṃhīm iva niṣkapaṭaparākramarasaracitāṃ saṃkrānto jīvann eva jātim aparasvāmimukhadarśanamahāpātakaparijihīrṣayeva bhrūyugalena valinaśithilapralambacarmaṇā sthagitadṛṣṭiḥ dhavalasthūlaguñjāpicchapracchāditakapolabhāgabhāsvareṇa vamann iva vikramakālam akāle 'pi vikāśikāśakānanaviśadaṃ śaradārambhaṃ bhīmena mukhena mṛtam api hṛdayasthitaṃ svāminam iva sitacāmareṇa vījayannābhilambena kūrcakalāpena pariṇāme 'pi dhautāsidhārājalapānatṛṣitair iva vivṛtavadanairbṛhadbhirvraṇavidārairviṣamitaviśālavakṣāḥ niśitaśastraṭaṅkakoṭikuṭṭitabahubṛhadvraṇākṣarapaṅktinirantaratayā ca sakalasamaravijayaparvagaṇanām iva kurvanpūrvaparvata iva pādacārī vividhavīrarasavṛttāntarāmaṇīyakena mahābhāratam api laghayann iva pratipakṣakṣapaṇātinirbandhena paraśurāmam api śikṣayann iva abbhramaṇenānādaraśrīsamākarṣaṇavibhrameṇa mandaram api mandayann iva vāhinīnāyakamaryādānuvartanenāmbhodhim apy abhibhavann iva sthairyakārkaśyonnatibhir acalānapi hrepayann iva sahajapracaṇḍatejaḥprasaraparisphuraṇena savitāram api tṛṇīkurvann iva īśvarabhārodvahanaghṛṣṭapṛṣṭhatayā haravṛṣabham api hasann iva araṇir amarṣāgneḥ aiśvaryaṃ śauryasya visarpo darpasya hṛdayaṃ haṭhasya jīvitaṃ jigīṣutāyāḥ samucchvasitam utsāhasya aṅkuśo durmadānāmnāgadamano duṣṭabhogināmvirāmo varamanuṣyatāyāḥ kulagururvīragoṣṭhīnāmtulā śauryaśālināmsīmāntadṛśvā śastragrāmasya nirvoḍhā prauḍhavādānāmsaṃstambhayitā bhagnānāmpāragaḥ pratijñāyāḥ marmajño mahāvigrahāṇām āghoṣaṇāpaṭahaḥ samarārthināmsaṃnidhāv eva samupaviṣṭaḥ siṃhanādanāmā svareṇaiva dundubhighoṣagambhīreṇa subhaṭānāṃ samararasam ānayanvijñāpitavāndeva na kvacitkṛtāśrayayā malinayā malinatarāḥ kokilayā kākā iva kāpuruṣā hatalakṣmyā vipralabhyamānam ātmānaṃ na cetayante
By System Admin
Translation
Draft in progress