Harshacharita · Ucchvasa 4 4.195
4.195जातमुदि कृतार्थे गते च तस्मिन्न् आसन्नेषु च विवाहदिवसेषूद्दामदीयमानताम्बूलपटवासकुसुमप्रसाधितसर्वलोकम्सकलदेशादिश्यमानशिल्पिसार्थागमनम् अवनिपालपुरुषगृहीतसमग्रग्रामीणानीयमानोपकरणसंभारम्राजदौवारिकोपनीयमानानेकनृपोपायनम् उपनिमन्त्रितागतबन्धुवर्गसंवर्गणव्यग्रराजवल्लभम्लब्धमधुमदप्रचण्डचर्मकारकरपुटोल्लालितकोणपटुविघट्टनरणन्मङ्गलपटहम्पिष्टपञ्चाङ्गुलमण्ड्यमानोलूखलमुसलशिलाद्युपकरणम् अशेषाशामुखाविर्भूतचारणपरम्परापूर्यमाणप्रकोष्ठप्रतिष्ठाप्यमानेन्द्राणीदैवतम्सितकुसुमविलेपनवसनसत्कृतैः सूत्रधारैर् आदीयमानविवाहवेदीसूत्रपातम् उत्कूर्चककरैश्च सुधाकर्पूरस्कन्धैर् अधिरोहिणीसमारूढैर्धवैर्धवलीक्रियमाणप्रासादप्रतोलीप्राकारशिखरम्क्षुण्णक्षाल्यमानकुसुम्भसंभाराम्भःप्लवपूररज्यमानजनपादपल्लवम्निरूप्यमाणयौतकयोग्यमातङ्गतुरङ्गतरङ्गिताङ्गनम्गणनाभियुक्तगणकगणगृह्यमाणलग्नगुणम्गन्धोदकवाहिमकरमुखप्रणालीपूर्यमाणक्रीडावापीसमूहम्हेमकारचक्रप्रक्रान्तहाटकघटनटाङ्कारवाचालितालिन्दकम् उत्थापिताभिनवभित्तिपात्यमानबहलवालुकाकण्ठकालेपाकुलालेपकलोकम्चतुरचित्रकरचक्रवाललिख्यमानमाङ्गल्यालेख्यम्लेप्यकारकदम्बकक्रियमाणमृन्मयमीनकूर्ममकरनारिकेलकदलीपूगवृक्षकम्क्षितिपालैश्च स्वयम् आबद्धकक्ष्यैः स्वाम्यर्पितकर्मशोभासंपादनाकुलैः सिन्दूरकुट्टिम् अभूमीश्च मसृणयद्भिर्विनिहितसरसातर्पणहस्तान्विन्यस्तालक्तकपाटलांश्च चूताशोकपल्लवलाञ्छितशिखरान् उद्वाहवितर्दिकास्तम्भान् उत्तम्भयद्भिः प्रारब्धविविधव्यापारम् आसूर्योदयाच्च प्रविष्टाभिः सतीभिः सुभगाभिः सुरूपाभिः सुवेशाभिर् अविधवाभिः सिन्दूररजोराजिराजितललाटाभिर्वधूवरगोत्रग्रहणगर्भाणि श्रुतिसुभगानि मङ्गलानि गायन्तीभिर्बहुविधवर्णकादिग्धाङ्गुलीभिर्ग्रीवासूत्राणि च चित्रयन्तीभिश्चित्रपत्त्रलतालेख्यकुशलाभिः कलशांश्च धवलिताञ्शीतलशाराजिरश्रेणीश्च मण्डयन्तीभिर् अभिन्नपुटकर्पासतूलपल्लवांश्च वैवाहिककङ्कणोर्णासूत्रसंनाहांश्च रञ्जयन्तीभिर्बलाशनाघृतघनीकृतकुङ्कुमकल्कमिश्रितांश्चाङ्गरागांल्लावण्यविशेषकृन्ति च मुखालेपनानि कल्पयन्तीभिः कक्कोलमिश्राः सजातीफलाः स्फुरत्स्फीतस्फाटिककर्पूरशकलखचितान्तराला लवङ्गमाला रचयन्तीभिः समन्तात्सामन्तसीमन्तिनीभिर्व्याप्तम्बहुविधभक्तिनिर्माणनिपुणपुराणपौरपुरंध्रिबध्यमानैर्बद्धैश्चाचारचतुरान्तःपुरजरतीजनितपूजाराजमानरजकरज्यमानै रक्तैश्चोभयपटान्तलग्नपरिजनप्रेङ्खोलितैश्छायासु शोष्यमाणैः शुष्कैश्च कुटिलक्रमरूपक्रियमाणपल्लवपरभागैर् अपरैर् आरब्धकुङ्कुमपङ्कस्थासकच्छुरणैर् अपरैर् उद्भुजभुजिष्यभज्यमानभङ्गुरोत्तरीयैः क्षौमैश्च बादरैश्च दुकूलैश्च लालातन्तुजैश्चांशुकैश्च नेत्रैश्च निर्मोकनिभैर् अकठोररम्भागर्भकोमलैर्निःश्वासहार्यैः स्पर्शानुमेयैर्वासोभिः सर्वतः स्फुरद्भिर् इन्द्रायुधसहस्रैर् इव संछादितम् उज्ज्वलनिचोलकावगुण्ठ्यमानहंसकुलैश्च शयनीयैस्तारामुक्ताफलोपचीयमानैश्च कञ्चुकैर् अनेकोपयोगपाट्यमानैश्चापरिमितैः पट्टपटीसहस्रैर् अभिनवरागकोमलदुकूलराजमानैश्च पटवितानैः स्तवरकनिवहनिरन्तरछाद्यमानसमस्तपटलैश्च मण्डपैर् उच्चित्रनेत्रपटवेष्ट्यमानैश्च स्तम्भैर् उज्ज्वलं रमणीयं चौत्सुक्यदं च मङ्गल्यं चासीद्राजकुलम्
Transliteration
jātamudi kṛtārthe gate ca tasminn āsanneṣu ca vivāhadivaseṣūddāmadīyamānatāmbūlapaṭavāsakusumaprasādhitasarvalokamsakaladeśādiśyamānaśilpisārthāgamanam avanipālapuruṣagṛhītasamagragrāmīṇānīyamānopakaraṇasaṃbhāramrājadauvārikopanīyamānānekanṛpopāyanam upanimantritāgatabandhuvargasaṃvargaṇavyagrarājavallabhamlabdhamadhumadapracaṇḍacarmakārakarapuṭollālitakoṇapaṭuvighaṭṭanaraṇanmaṅgalapaṭahampiṣṭapañcāṅgulamaṇḍyamānolūkhalamusalaśilādyupakaraṇam aśeṣāśāmukhāvirbhūtacāraṇaparamparāpūryamāṇaprakoṣṭhapratiṣṭhāpyamānendrāṇīdaivatamsitakusumavilepanavasanasatkṛtaiḥ sūtradhārair ādīyamānavivāhavedīsūtrapātam utkūrcakakaraiśca sudhākarpūraskandhair adhirohiṇīsamārūḍhairdhavairdhavalīkriyamāṇaprāsādapratolīprākāraśikharamkṣuṇṇakṣālyamānakusumbhasaṃbhārāmbhaḥplavapūrarajyamānajanapādapallavamnirūpyamāṇayautakayogyamātaṅgaturaṅgataraṅgitāṅganamgaṇanābhiyuktagaṇakagaṇagṛhyamāṇalagnaguṇamgandhodakavāhimakaramukhapraṇālīpūryamāṇakrīḍāvāpīsamūhamhemakāracakraprakrāntahāṭakaghaṭanaṭāṅkāravācālitālindakam utthāpitābhinavabhittipātyamānabahalavālukākaṇṭhakālepākulālepakalokamcaturacitrakaracakravālalikhyamānamāṅgalyālekhyamlepyakārakadambakakriyamāṇamṛnmayamīnakūrmamakaranārikelakadalīpūgavṛkṣakamkṣitipālaiśca svayam ābaddhakakṣyaiḥ svāmyarpitakarmaśobhāsaṃpādanākulaiḥ sindūrakuṭṭim abhūmīśca masṛṇayadbhirvinihitasarasātarpaṇahastānvinyastālaktakapāṭalāṃśca cūtāśokapallavalāñchitaśikharān udvāhavitardikāstambhān uttambhayadbhiḥ prārabdhavividhavyāpāram āsūryodayācca praviṣṭābhiḥ satībhiḥ subhagābhiḥ surūpābhiḥ suveśābhir avidhavābhiḥ sindūrarajorājirājitalalāṭābhirvadhūvaragotragrahaṇagarbhāṇi śrutisubhagāni maṅgalāni gāyantībhirbahuvidhavarṇakādigdhāṅgulībhirgrīvāsūtrāṇi ca citrayantībhiścitrapattralatālekhyakuśalābhiḥ kalaśāṃśca dhavalitāñśītalaśārājiraśreṇīśca maṇḍayantībhir abhinnapuṭakarpāsatūlapallavāṃśca vaivāhikakaṅkaṇorṇāsūtrasaṃnāhāṃśca rañjayantībhirbalāśanāghṛtaghanīkṛtakuṅkumakalkamiśritāṃścāṅgarāgāṃllāvaṇyaviśeṣakṛnti ca mukhālepanāni kalpayantībhiḥ kakkolamiśrāḥ sajātīphalāḥ sphuratsphītasphāṭikakarpūraśakalakhacitāntarālā lavaṅgamālā racayantībhiḥ samantātsāmantasīmantinībhirvyāptambahuvidhabhaktinirmāṇanipuṇapurāṇapaurapuraṃdhribadhyamānairbaddhaiścācāracaturāntaḥpurajaratījanitapūjārājamānarajakarajyamānai raktaiścobhayapaṭāntalagnaparijanapreṅkholitaiśchāyāsu śoṣyamāṇaiḥ śuṣkaiśca kuṭilakramarūpakriyamāṇapallavaparabhāgair aparair ārabdhakuṅkumapaṅkasthāsakacchuraṇair aparair udbhujabhujiṣyabhajyamānabhaṅgurottarīyaiḥ kṣaumaiśca bādaraiśca dukūlaiśca lālātantujaiścāṃśukaiśca netraiśca nirmokanibhair akaṭhorarambhāgarbhakomalairniḥśvāsahāryaiḥ sparśānumeyairvāsobhiḥ sarvataḥ sphuradbhir indrāyudhasahasrair iva saṃchāditam ujjvalanicolakāvaguṇṭhyamānahaṃsakulaiśca śayanīyaistārāmuktāphalopacīyamānaiśca kañcukair anekopayogapāṭyamānaiścāparimitaiḥ paṭṭapaṭīsahasrair abhinavarāgakomaladukūlarājamānaiśca paṭavitānaiḥ stavarakanivahanirantarachādyamānasamastapaṭalaiśca maṇḍapair uccitranetrapaṭaveṣṭyamānaiśca stambhair ujjvalaṃ ramaṇīyaṃ cautsukyadaṃ ca maṅgalyaṃ cāsīdrājakulam
By System Admin
Translation
Draft in progress