Sanskrit

Harshacharita · Ucchvasa 4 4.160

4.160

नचिराद्द्वाराद्द्वारदेशनिहितलोचनौ राज्यवर्धनहर्षौ प्रतीहारेण सह प्रविशन्तम् अग्रतो ज्येष्ठम् अष्टादशवर्षवयसं नात्युच्चं नातिखर्वम् अतिगुरुभिः पदन्यासैर् अनेकनरपतिसंचरणचलां निश्चलीकुर्वाणम् इवोर्वीम् अनवरताभ्यस्तलङ्घनघनोपचयकठिनमांसमेदुराद् ऊरुद्वयान्निष्पततेवानुल्बणजानुग्रन्थिप्रसूतेन तनुतरजङ्घाकाण्डयुगलेन भासमानम् उल्लिखितपार्श्वप्रकाशितक्रशिम्ना मन्दरम् इव सुरासुररभसभ्रमितवासुकिकषणक्षीणेन मध्येन लक्ष्यमाणम् अतिविस्तीर्णेनोरसा स्वामिसंभावनानाम् अपरिमितानाम् अवकाशम् इव प्रयच्छन्तम्प्रलम्बमानस्य भुजयुगलस्य निभृतललितैर्विक्षेपैर् अतिदुस्तरं तरन्तम् इव यौवनोदधिम्वामकरकटकमाणिक्यमरीचिमञ्जरीजालिन्या समुद्भिद्यमानप्रतापानलशिखापल्लवयेव चापगुणकिणलेखयाङ्कितपीवरप्रकोष्ठम् आलोहिनीम् उच्चांसतटावलम्बिनीम् अस्त्रग्रहणव्रतविधृतां रौरवीम् इव त्वचं कर्णाभरणमणेः प्रभां बिभ्राणम् उत्कोटिकेयूरपत्रभङ्गपुत्रिकाप्रतिबिम्बगर्भकपोलं मुखं चन्द्रमसम् इव हृदयस्थितरोहिणीकम् उद्वहन्तम् अचपलास्तमिततारकेणाधोमुखेन चक्षुषा शिक्षयन्तम् इव लक्ष्मीलाभोत्तानितमुखानि पङ्कजवनानि विनयम्स्वाम्यनुरागम् इवाम्लातकम् उत्तंसीकृतं शिरसा धारयन्तम्निर्दयया कङ्कणभङ्गभीतसकलकार्मुकार्पिताम् इव नम्रतां प्रकाशयन्तम्शैशव एव निर्जितैर् इन्द्रियैर् अरिभिर् इव संयतैः शोभमानम्प्रणयिनीम् इव विश्वासभूमिं कुलपुत्रताम् अनुवर्तमानम्तेजस्विनम् अपि शीलेनाह्लादकेन सवितारम् इव शशिनान्तर्गतेन विराजमानम् अचलानाम् अपि कायकार्कश्येन गन्धनम् इवाचरन्तम्दर्शनक्रीतम् आनन्दहस्ते विक्रीणानम् इव जनं सौभाग्येन कुमारगुप्तम्पृष्ठतस्तस्य कनीयांसम् अतिप्रांशुतया गौरतया च मनःशिलाशैलम् इव संचरन्तम् अनुल्बणमालतीकुसुमशेखरनिभेन निर्जिगमिषता गुरुणा शिरसि चुम्बितम् इव यशसा परस्परविरुद्धयोर्विनययौवनयोश्चिरात्प्रथमसंगमचिह्नम् इव भ्रूसंगतकेन कथयन्तम् अतिधीरतया हृदयनिहितां स्वामिभक्तिम् इव निश्चलां दृष्टिं धारयन्तम् अच्छाच्छचन्दनरसानुलेपनशीतलं संनिहितहारोपधानं वक्षःस्थलम् अनन्तसामन्तसंक्रान्तिश्रान्तायाः श्रियो विशालं शशिमणिशिलापट्टशयनम् इव बिभ्राणम्चक्षुः कुरङ्गकैर्घोणावंशं वराहैः स्कन्धपीठं महिषैः प्रकोष्ठबन्धं व्याघ्रैः पराक्रमं केसरिभिर्गमनं मतङ्गजैर्मृगयाक्षपितशेषैर्भीतैर् उत्कोचम् इव दत्तं दर्शयन्तं माधवगुप्तं ददृशतुः

Transliteration

nacirāddvārāddvāradeśanihitalocanau rājyavardhanaharṣau pratīhāreṇa saha praviśantam agrato jyeṣṭham aṣṭādaśavarṣavayasaṃ nātyuccaṃ nātikharvam atigurubhiḥ padanyāsair anekanarapatisaṃcaraṇacalāṃ niścalīkurvāṇam ivorvīm anavaratābhyastalaṅghanaghanopacayakaṭhinamāṃsamedurād ūrudvayānniṣpatatevānulbaṇajānugranthiprasūtena tanutarajaṅghākāṇḍayugalena bhāsamānam ullikhitapārśvaprakāśitakraśimnā mandaram iva surāsurarabhasabhramitavāsukikaṣaṇakṣīṇena madhyena lakṣyamāṇam ativistīrṇenorasā svāmisaṃbhāvanānām aparimitānām avakāśam iva prayacchantampralambamānasya bhujayugalasya nibhṛtalalitairvikṣepair atidustaraṃ tarantam iva yauvanodadhimvāmakarakaṭakamāṇikyamarīcimañjarījālinyā samudbhidyamānapratāpānalaśikhāpallavayeva cāpaguṇakiṇalekhayāṅkitapīvaraprakoṣṭham ālohinīm uccāṃsataṭāvalambinīm astragrahaṇavratavidhṛtāṃ rauravīm iva tvacaṃ karṇābharaṇamaṇeḥ prabhāṃ bibhrāṇam utkoṭikeyūrapatrabhaṅgaputrikāpratibimbagarbhakapolaṃ mukhaṃ candramasam iva hṛdayasthitarohiṇīkam udvahantam acapalāstamitatārakeṇādhomukhena cakṣuṣā śikṣayantam iva lakṣmīlābhottānitamukhāni paṅkajavanāni vinayamsvāmyanurāgam ivāmlātakam uttaṃsīkṛtaṃ śirasā dhārayantamnirdayayā kaṅkaṇabhaṅgabhītasakalakārmukārpitām iva namratāṃ prakāśayantamśaiśava eva nirjitair indriyair aribhir iva saṃyataiḥ śobhamānampraṇayinīm iva viśvāsabhūmiṃ kulaputratām anuvartamānamtejasvinam api śīlenāhlādakena savitāram iva śaśināntargatena virājamānam acalānām api kāyakārkaśyena gandhanam ivācarantamdarśanakrītam ānandahaste vikrīṇānam iva janaṃ saubhāgyena kumāraguptampṛṣṭhatastasya kanīyāṃsam atiprāṃśutayā gauratayā ca manaḥśilāśailam iva saṃcarantam anulbaṇamālatīkusumaśekharanibhena nirjigamiṣatā guruṇā śirasi cumbitam iva yaśasā parasparaviruddhayorvinayayauvanayościrātprathamasaṃgamacihnam iva bhrūsaṃgatakena kathayantam atidhīratayā hṛdayanihitāṃ svāmibhaktim iva niścalāṃ dṛṣṭiṃ dhārayantam acchācchacandanarasānulepanaśītalaṃ saṃnihitahāropadhānaṃ vakṣaḥsthalam anantasāmantasaṃkrāntiśrāntāyāḥ śriyo viśālaṃ śaśimaṇiśilāpaṭṭaśayanam iva bibhrāṇamcakṣuḥ kuraṅgakairghoṇāvaṃśaṃ varāhaiḥ skandhapīṭhaṃ mahiṣaiḥ prakoṣṭhabandhaṃ vyāghraiḥ parākramaṃ kesaribhirgamanaṃ mataṅgajairmṛgayākṣapitaśeṣairbhītair utkocam iva dattaṃ darśayantaṃ mādhavaguptaṃ dadṛśatuḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress