Harshacharita · Ucchvasa 3 3.133
3.133अथ महतः कार्पटिकवृन्दस्य मध्ये प्रातर् एव स्नातम्दत्ताष्टपुष्पिकम् अनुष्ठिताग्निकार्यम्कृतभस्मरेखापरिहारपरिकरे हरितगोमयोपलिप्तक्षितितलवितते व्याघ्रचर्मण्य् उपविष्टम्कृष्णकम्बलप्रावरणनिभेनासुरविवरप्रवेशाशङ्कया पातालान्धकारावासम् इवाभ्यस्यन्तम् उन्मिषता विद्युत्कपिलेनात्मतेजसा महामांसविक्रयक्रीतेन मनःशिलापङ्केनेव शिष्यलोकं लिम्पन्तम्जटीकृतैकदेशलम्बमानरुद्राक्षशङ्खगुटिकेनोर्ध्वबद्धेन शिखापाशेन बध्नन्तम् इव विद्यावलेपदुर्विदग्धान् उपरि संचरतः सिद्धान्धवलकतिपयशिरोरुहेण वयसा पञ्चपञ्चाशतं वर्षाण्य् अतिक्रामन्तम्खालित्यक्षीयमाणशङ्खलोमलेखम्लोमशकर्णशष्कुलीप्रदेशम्पृथुललाटतटम्तिरश्च्या भस्मललाटिकया बहुशः शिरोर्धधृतदग्धगुग्गुलुसंतापस्फुटितकपालास्थिपाण्डुरराजिशङ्काम् इव जनयन्तम्सहजललाटवलिभङ्गसंकोचितकूर्चभागां बभ्रुभासं भ्रूसंगत्या निरन्तराम् आयामिनीम् एकाम् इव भ्रूलेखां बिभ्राणम् ईषत्काचरकनीनिकेन रक्तापाङ्गनिर्गतांशुप्रतानेन मध्यधवलभासीन्द्रायुधेनेवातिदीर्घेण लोचनयुगलेन परितो महामण्डलम् इवानेकवर्णरागम् आलिखन्तम्सितपीतलोहितपताकावलीशबलम्शिवबलिम् इव दिक्षु विक्षिपन्तम्तार्क्ष्यतुण्डकोटिकुब्जाग्रघोणम्दूरविदीर्णसृक्कसंक्षिप्तकपोलम्किंचिद्दन्तुरतया सदाहृदयसंनिहितहरमौलिचन्द्रातपेनेव निर्गच्छता दन्तालोकेन धवलयन्तं दिशां जालम्जिह्वाग्रस्थितसर्वशैवसंहितातिभारेणेव मनाक्प्रलम्बितौष्ठम्प्रलम्बश्रवणपालीप्रेङ्खिताभ्यां स्फाटिककुण्डलाभ्यां शुक्रबृहस्पतिभ्याम् इव सुरासुरविजयविद्यासिद्धिश्रद्धयानुबध्यमानम्बद्धविविधौषधिमन्त्रसूत्रपङ्क्तिना सलोहवलयेनैकप्रकोष्ठेन शङ्खखण्डं पूष्णो दन्तम् इव भगवता भवेन भग्नं भक्त्या भूषणीकृतं कलयन्तम् अखिलरसकूपोदञ्चनघटीयन्त्रमालाम् इव रुद्राक्षमालां दक्षिणेन पाणिना भ्रमयन्तम् उरसि दोलायमानेनापिङ्गलाग्रेण कूर्चकलापेन संमार्जयन्तम् इवान्तर्गतं निजरजोनिकरम् अतिनिबिडनीललोममण्डलविचितं च ध्यानलब्धेन ज्योतिषा दग्धम् इव हृदयदेशे दधानम् ईषत्प्रशिथिलवलिवलयबध्यमानतुन्दम् उपचीयमानस्फिङ्मांसपिण्डकम्पाण्डुरपवित्रक्षौमावृतकौपीनम्सावष्टम्भपर्यङ्कबन्धमण्डलितेनामृतफेनश्वेतरुचा योगपट्टकेन वासुकिनेवाप्रतिहतानेकमन्त्रप्रभावाविर्भूतेन प्रदक्षिणीक्रियमाणम् अरुणतामरससुकुमारतरतलस्य पादयुगलस्य निर्मलैर्नखमयूखजालकैर्जर्जरयन्तम् इव महानिधानोद्धरणरसेन रसातलम्तोयक्षालितशुचिना धौतपादुकायुगलेन हंसमिथुनेनेव भागीरथीतीर्थयात्रापरिचयागतेनामुच्यमानचरणान्तिकम्शिखरनिखातकुब्जकालायसकण्टकेन वैणवेन विशाखिकादण्डेन सर्वविद्यासिद्धिविघ्नविनायकापनयनाङ्कुशेनेव सततपार्श्ववर्तिना विराजमानम् अबहुभाषिणं मन्दहासिनं सर्वोपकारिणं कुमारब्रह्मचारिणम् अतितपस्विनम्महामनस्विनं कृशक्रोधम् अकृशानुरोधम्महानगरम् इवादीनप्रकृतिशोभितम्मेरुम् इव कल्पतरुपल्लवराशिसुकुमारच्छायम्कैलासम् इव पशुपतिचरणरजःपवित्रितशिरसम्शिवलोकम् इव माहेश्वरगणानुयातम्जलनिधिम् इवानेकनदनदीसहस्रप्रक्षालितशरीरम्जाह्नवीप्रवाहम् इव बहुपुण्यतीर्थस्थानशुचिम्धाम धर्मस्य तीर्थं तथ्यस्य कोशं कुशलस्य पत्तनं पूततायाः शालां शीलस्य क्षेत्रं क्षमायाः शालेयं शालीनतायाः स्थानं स्थितेः आधारं धृतेः आकरं करुणायाः निकेतनं कौतुकस्य आरामं रामणीयकस्य प्रासादं प्रसादस्य अगारं गौरवस्य समाजं सौजन्यस्य संभवं सद्भावस्य कालं कलेः भगवन्तं साक्षाद् इव विरूपाक्षं भैरवाचार्यं ददर्श
Transliteration
atha mahataḥ kārpaṭikavṛndasya madhye prātar eva snātamdattāṣṭapuṣpikam anuṣṭhitāgnikāryamkṛtabhasmarekhāparihāraparikare haritagomayopaliptakṣititalavitate vyāghracarmaṇy upaviṣṭamkṛṣṇakambalaprāvaraṇanibhenāsuravivarapraveśāśaṅkayā pātālāndhakārāvāsam ivābhyasyantam unmiṣatā vidyutkapilenātmatejasā mahāmāṃsavikrayakrītena manaḥśilāpaṅkeneva śiṣyalokaṃ limpantamjaṭīkṛtaikadeśalambamānarudrākṣaśaṅkhaguṭikenordhvabaddhena śikhāpāśena badhnantam iva vidyāvalepadurvidagdhān upari saṃcarataḥ siddhāndhavalakatipayaśiroruheṇa vayasā pañcapañcāśataṃ varṣāṇy atikrāmantamkhālityakṣīyamāṇaśaṅkhalomalekhamlomaśakarṇaśaṣkulīpradeśampṛthulalāṭataṭamtiraścyā bhasmalalāṭikayā bahuśaḥ śirordhadhṛtadagdhaguggulusaṃtāpasphuṭitakapālāsthipāṇḍurarājiśaṅkām iva janayantamsahajalalāṭavalibhaṅgasaṃkocitakūrcabhāgāṃ babhrubhāsaṃ bhrūsaṃgatyā nirantarām āyāminīm ekām iva bhrūlekhāṃ bibhrāṇam īṣatkācarakanīnikena raktāpāṅganirgatāṃśupratānena madhyadhavalabhāsīndrāyudhenevātidīrgheṇa locanayugalena parito mahāmaṇḍalam ivānekavarṇarāgam ālikhantamsitapītalohitapatākāvalīśabalamśivabalim iva dikṣu vikṣipantamtārkṣyatuṇḍakoṭikubjāgraghoṇamdūravidīrṇasṛkkasaṃkṣiptakapolamkiṃciddanturatayā sadāhṛdayasaṃnihitaharamaulicandrātapeneva nirgacchatā dantālokena dhavalayantaṃ diśāṃ jālamjihvāgrasthitasarvaśaivasaṃhitātibhāreṇeva manākpralambitauṣṭhampralambaśravaṇapālīpreṅkhitābhyāṃ sphāṭikakuṇḍalābhyāṃ śukrabṛhaspatibhyām iva surāsuravijayavidyāsiddhiśraddhayānubadhyamānambaddhavividhauṣadhimantrasūtrapaṅktinā salohavalayenaikaprakoṣṭhena śaṅkhakhaṇḍaṃ pūṣṇo dantam iva bhagavatā bhavena bhagnaṃ bhaktyā bhūṣaṇīkṛtaṃ kalayantam akhilarasakūpodañcanaghaṭīyantramālām iva rudrākṣamālāṃ dakṣiṇena pāṇinā bhramayantam urasi dolāyamānenāpiṅgalāgreṇa kūrcakalāpena saṃmārjayantam ivāntargataṃ nijarajonikaram atinibiḍanīlalomamaṇḍalavicitaṃ ca dhyānalabdhena jyotiṣā dagdham iva hṛdayadeśe dadhānam īṣatpraśithilavalivalayabadhyamānatundam upacīyamānasphiṅmāṃsapiṇḍakampāṇḍurapavitrakṣaumāvṛtakaupīnamsāvaṣṭambhaparyaṅkabandhamaṇḍalitenāmṛtaphenaśvetarucā yogapaṭṭakena vāsukinevāpratihatānekamantraprabhāvāvirbhūtena pradakṣiṇīkriyamāṇam aruṇatāmarasasukumārataratalasya pādayugalasya nirmalairnakhamayūkhajālakairjarjarayantam iva mahānidhānoddharaṇarasena rasātalamtoyakṣālitaśucinā dhautapādukāyugalena haṃsamithuneneva bhāgīrathītīrthayātrāparicayāgatenāmucyamānacaraṇāntikamśikharanikhātakubjakālāyasakaṇṭakena vaiṇavena viśākhikādaṇḍena sarvavidyāsiddhivighnavināyakāpanayanāṅkuśeneva satatapārśvavartinā virājamānam abahubhāṣiṇaṃ mandahāsinaṃ sarvopakāriṇaṃ kumārabrahmacāriṇam atitapasvinammahāmanasvinaṃ kṛśakrodham akṛśānurodhammahānagaram ivādīnaprakṛtiśobhitammerum iva kalpatarupallavarāśisukumāracchāyamkailāsam iva paśupaticaraṇarajaḥpavitritaśirasamśivalokam iva māheśvaragaṇānuyātamjalanidhim ivānekanadanadīsahasraprakṣālitaśarīramjāhnavīpravāham iva bahupuṇyatīrthasthānaśucimdhāma dharmasya tīrthaṃ tathyasya kośaṃ kuśalasya pattanaṃ pūtatāyāḥ śālāṃ śīlasya kṣetraṃ kṣamāyāḥ śāleyaṃ śālīnatāyāḥ sthānaṃ sthiteḥ ādhāraṃ dhṛteḥ ākaraṃ karuṇāyāḥ niketanaṃ kautukasya ārāmaṃ rāmaṇīyakasya prāsādaṃ prasādasya agāraṃ gauravasya samājaṃ saujanyasya saṃbhavaṃ sadbhāvasya kālaṃ kaleḥ bhagavantaṃ sākṣād iva virūpākṣaṃ bhairavācāryaṃ dadarśa
By System Admin
Translation
Draft in progress