24 shlokas
- 1
प्रस्तोता तु कुशाः कारयेद्यज्ञीयस्य वृक्षस्य
prastotā tu kuśāḥ kārayedyajñīyasya vṛkṣasya
- 2
खदिरस्य दीर्घसत्त्रेष्व् एके
khadirasya dīrghasattreṣv eke
- 3
प्रादेशमात्रीः कुशपृष्ठास्त्वक्तः समा मज्जतो ऽङ्गुष्ठपर्वपृथुमात्रीः प्रज्ञाताग्राः
prādeśamātrīḥ kuśapṛṣṭhāstvaktaḥ samā majjato 'ṅguṣṭhaparvapṛthumātrīḥ prajñātāgrāḥ
- 4
कारयित्वा गन्धवतीभिर् ओषधीभिर् अनुलिप्य सर्पिषा सत्त्रेष्व् एके कुशाविधानेन वसनेन परिवेष्ट्य क्षौमशाणककार्पासानां केनचिद् उपर्य् औदुम्बर्या वासयेत्
kārayitvā gandhavatībhir oṣadhībhir anulipya sarpiṣā sattreṣv eke kuśāvidhānena vasanena pariveṣṭya kṣaumaśāṇakakārpāsānāṃ kenacid upary audumbaryā vāsayet
- 5
तां श्वोभूते कुशैर् ऊर्ध्वाग्रैः परिवेष्ट्यैवंजातीयेनैव वसनेन प्रदक्षिणम् ऊर्ध्वदेशेन परिवेष्ट्य स्पृष्टो ऽनपश्रित उद्गायेद् इति गौतमः
tāṃ śvobhūte kuśair ūrdhvāgraiḥ pariveṣṭyaivaṃjātīyenaiva vasanena pradakṣiṇam ūrdhvadeśena pariveṣṭya spṛṣṭo 'napaśrita udgāyed iti gautamaḥ
- 6
धिष्ण्यो ऽयं भवति न धिष्ण्यम् आसादयेत्
dhiṣṇyo 'yaṃ bhavati na dhiṣṇyam āsādayet
- 7
धृष्टम् अपश्रयतेति धानंजय्यः
dhṛṣṭam apaśrayateti dhānaṃjayyaḥ
- 8
स एव तद् ऊर्जि श्रितः प्रजाभ्य ऊर्जं विभजतीति ह्याह
sa eva tad ūrji śritaḥ prajābhya ūrjaṃ vibhajatīti hyāha
- 9
स्तोष्यमाणानां मध्ये वैष्टुतं वसनं प्राक्समासं वोदक्समासं वोपरिदशम् आस्तीर्य तत्र प्रस्तोता कुशा विदध्यात्प्रस्तावान्तेषु
stoṣyamāṇānāṃ madhye vaiṣṭutaṃ vasanaṃ prāksamāsaṃ vodaksamāsaṃ voparidaśam āstīrya tatra prastotā kuśā vidadhyātprastāvānteṣu
- 10
आद्ये ऽनेकप्रस्तावासु
ādye 'nekaprastāvāsu
- 11
अप्रस्तावास्व् आदौ
aprastāvāsv ādau
- 12
उदगग्रं प्रथमं विष्टावं प्राक्संस्थं प्रत्यग्वा
udagagraṃ prathamaṃ viṣṭāvaṃ prāksaṃsthaṃ pratyagvā
- 13
तं पश्चिमेन मध्यदेशेनोदक्संस्थं प्रागग्रं प्रत्यग्वा
taṃ paścimena madhyadeśenodaksaṃsthaṃ prāgagraṃ pratyagvā
- 14
तं पश्चिमेनोदगग्रं प्रत्यक्संस्थम्
taṃ paścimenodagagraṃ pratyaksaṃstham
- 15
एवंविधाः पर्याया उत्तरोत्तराः
evaṃvidhāḥ paryāyā uttarottarāḥ
- 16
मिथः पर्यायविष्टावान्संदध्यात्
mithaḥ paryāyaviṣṭāvānsaṃdadhyāt
- 17
पर्यायादिषु हिंकारं स्तुवीरन्
paryāyādiṣu hiṃkāraṃ stuvīran
- 18
उत्तमां प्रस्तुत्यैषेति शंसिष्यन्तं ब्रूयात्
uttamāṃ prastutyaiṣeti śaṃsiṣyantaṃ brūyāt
- 19
स्तुतस्य स्तुतम् असीति यजमानवाचनम्
stutasya stutam asīti yajamānavācanam
- 20
सवनसंस्थासु प्रशास्त्रोक्ता यथेतम् अपरया द्वारा निष्क्रम्य पश्चिमेनाग्नीध्रीयं मूत्रं कुर्युः
savanasaṃsthāsu praśāstroktā yathetam aparayā dvārā niṣkramya paścimenāgnīdhrīyaṃ mūtraṃ kuryuḥ
- 21
वाचं यच्छेयुर्यावद् उदक्याः स्युः
vācaṃ yaccheyuryāvad udakyāḥ syuḥ
- 22
एतन्मृगतीर्थम्
etanmṛgatīrtham
- 23
तेन भूयः शम्यापरासाद्गच्छेयुः
tena bhūyaḥ śamyāparāsādgaccheyuḥ
- 24
यो भूयो जिगमिषेद् आप्नानेन स गच्छेत्
yo bhūyo jigamiṣed āpnānena sa gacchet

