Charak Samhita · 4.8 4.8.32
4.8.32परमतो निर्विकारमाप्याय्यमानस्य गर्भस्य मासे मासे कर्मोपदेक्ष्यामः
प्रथमे मासे शङ्किता चेद्गर्भमापन्ना क्षीरमनुपस्कृतं मात्रावच्छीतं काले काले पिबेत्सात्म्यमेव च भोजनं सायं प्रातश्च भुञ्जीत द्वितीये मासे क्षीरमेव च मधुरौषधसिद्धं तृतीये मासे क्षीरं मधुसर्पिर्भ्याम् उपसंसृज्य चतुर्थे मासे क्षीरनवनीतम् अक्षमात्रमश्नीयात्पञ्चमे मासे क्षीरसर्पिः षष्ठे मासे क्षीरसर्पिर्मधुरौषधसिद्धं तदेव सप्तमे मासे
तत्र गर्भस्य केशा जायमाना मातुर्विदाहं जनयन्तीति स्त्रियो भाषन्ते तन्नेति भगवान् आत्रेयः किंतु गर्भोत्पीडनाद्वातपित्तश्लेष्माण उरः प्राप्य विदाहं जनयन्ति ततः कण्डूरुपजायते कण्डूमूला च किक्किसावाप्तिर्भवति
तत्र कोलोदकेन नवनीतमधुरौषधसिद्धस्य पाणितलमात्रं काले कालेऽस्यै पानार्थं दद्यात्चन्दनमृणालकल्कैश्चास्याः स्तनोदरं विमृद्नीयात्शिरीषधातकीसर्षपमधुकचूर्णैर्वा कुटजार्जकबीजमुस्तहरिद्राकल्कैर्वा निम्बकोलसुरसमञ्जिष्ठाकल्कैर्वा पृषतहरिणशशरुधिरयुतया त्रिफलया वा करवीरपत्रसिद्धेन तैलेनाभ्यङ्गः परिषेकः पुनर्मालतीमधुकसिद्धेनाम्भसा जातकण्डूश्च कण्डूयनं वर्जयेत्त्वग्भेदवैरूप्यपरिहारार्थम् असह्यायां तु कण्ड्वाम् उन्मर्दनोद्धर्षणाभ्यां परिहारः स्यात्मधुरमाहारजातं वातहरम् अल्पम् अस्नेहलवणम् अल्पोदकानुपानं च भुञ्जीत
अष्टमे तु मासे क्षीरयवागूं सर्पिष्मतीं काले काले पिबेत्तन्नेति भद्रकाप्यः पैङ्गल्याबाधो ह्यस्या गर्भमागच्छेदिति अस्त्वत्र पैङ्गल्याबाध इत्याह भगवान्पुनर्वसुर् आत्रेयः न त्वेवैतन्न कार्यम् एवं कुर्वती ह्यरोगारोग्यबलवर्णस्वरसंहननसम्पदुपेतं ज्ञातीनामपि श्रेष्ठमपत्यं जनयति
नवमे तु खल्वेनां मासे मधुरौषधसिद्धेन तैलेनानुवासयेत्
अतश्चैवास्यास्तैलात्पिचुं योनौ प्रणयेद्गर्भस्थानमार्गस्नेहनार्थम्
यदिदं कर्म प्रथमं मासं समुपादायोपदिष्टम् आ नवमान्मासात्तेन गर्भिण्या गर्भसमये गर्भधारिणीकुक्षिकटीपार्श्वपृष्ठं मृदूभवति वातश्चानुलोमः सम्पद्यते मूत्रपुरीषे च प्रकृतिभूते सुखेन मार्गमनुपद्येते चर्मनखानि च मार्दवमुपयान्ति बलवर्णौ चोपचीयेते पुत्रं चेष्टं संपदुपेतं सुखिनं सुखेनैषा काले प्रजायत इति
Transliteration
paramato nirvikāramāpyāyyamānasya garbhasya māse māse karmopadekṣyāmaḥ
prathame māse śaṅkitā cedgarbhamāpannā kṣīramanupaskṛtaṃ mātrāvacchītaṃ kāle kāle pibetsātmyameva ca bhojanaṃ sāyaṃ prātaśca bhuñjīta dvitīye māse kṣīrameva ca madhurauṣadhasiddhaṃ tṛtīye māse kṣīraṃ madhusarpirbhyām upasaṃsṛjya caturthe māse kṣīranavanītam akṣamātramaśnīyātpañcame māse kṣīrasarpiḥ ṣaṣṭhe māse kṣīrasarpirmadhurauṣadhasiddhaṃ tadeva saptame māse
tatra garbhasya keśā jāyamānā māturvidāhaṃ janayantīti striyo bhāṣante tanneti bhagavān ātreyaḥ kiṃtu garbhotpīḍanādvātapittaśleṣmāṇa uraḥ prāpya vidāhaṃ janayanti tataḥ kaṇḍūrupajāyate kaṇḍūmūlā ca kikkisāvāptirbhavati
tatra kolodakena navanītamadhurauṣadhasiddhasya pāṇitalamātraṃ kāle kāle'syai pānārthaṃ dadyātcandanamṛṇālakalkaiścāsyāḥ stanodaraṃ vimṛdnīyātśirīṣadhātakīsarṣapamadhukacūrṇairvā kuṭajārjakabījamustaharidrākalkairvā nimbakolasurasamañjiṣṭhākalkairvā pṛṣatahariṇaśaśarudhirayutayā triphalayā vā karavīrapatrasiddhena tailenābhyaṅgaḥ pariṣekaḥ punarmālatīmadhukasiddhenāmbhasā jātakaṇḍūśca kaṇḍūyanaṃ varjayettvagbhedavairūpyaparihārārtham asahyāyāṃ tu kaṇḍvām unmardanoddharṣaṇābhyāṃ parihāraḥ syātmadhuramāhārajātaṃ vātaharam alpam asnehalavaṇam alpodakānupānaṃ ca bhuñjīta
aṣṭame tu māse kṣīrayavāgūṃ sarpiṣmatīṃ kāle kāle pibettanneti bhadrakāpyaḥ paiṅgalyābādho hyasyā garbhamāgacchediti astvatra paiṅgalyābādha ityāha bhagavānpunarvasur ātreyaḥ na tvevaitanna kāryam evaṃ kurvatī hyarogārogyabalavarṇasvarasaṃhananasampadupetaṃ jñātīnāmapi śreṣṭhamapatyaṃ janayati
navame tu khalvenāṃ māse madhurauṣadhasiddhena tailenānuvāsayet
ataścaivāsyāstailātpicuṃ yonau praṇayedgarbhasthānamārgasnehanārtham
yadidaṃ karma prathamaṃ māsaṃ samupādāyopadiṣṭam ā navamānmāsāttena garbhiṇyā garbhasamaye garbhadhāriṇīkukṣikaṭīpārśvapṛṣṭhaṃ mṛdūbhavati vātaścānulomaḥ sampadyate mūtrapurīṣe ca prakṛtibhūte sukhena mārgamanupadyete carmanakhāni ca mārdavamupayānti balavarṇau copacīyete putraṃ ceṣṭaṃ saṃpadupetaṃ sukhinaṃ sukhenaiṣā kāle prajāyata iti
By System Admin
Translation
Draft in progress