Charak Samhita · 4.8 4.8.24
4.8.24सा चेच्चतुष्प्रभृतिषु मासेषु क्रोधशोकासूयेर्ष्याभयत्रासव्यवायव्यायामसंक्षोभसंधारणविषमाशनशयनस्थानक्षुत्पिपासातियोगात्कदाहाराद्वा पुष्पं पश्येत्तस्या गर्भस्थापनविधिम् उपदेक्ष्यामः
पुष्पदर्शनादेवैनां ब्रूयात्शयनं तावन्मृदुसुखशिशिरास्तरणसंस्तीर्णम् ईषदवनतशिरस्कं प्रतिपद्यस्वेति
ततो यष्टीमधुकसर्पिर्भ्यां परमशिशिरवारिणि संस्थिताभ्यां पिचुम् आप्लाव्योपस्थसमीपे स्थापयेत्तस्याः तथा शतधौतसहस्रधौताभ्यां सर्पिर्भ्यामधोनाभेः सर्वतः प्रदिह्यात्सर्वतश्च गव्येन चैनां पयसा सुशीतेन मधुकाम्बुना वा न्यग्रोधादिकषायेण वा परिषेचयेदधो नाभेः उदकं वा सुशीतम् अवगाहयेत्क्षीरिणां कषायद्रुमाणां च स्वरसपरिपीतानि चेलानि ग्राहयेत्न्यग्रोधादिशुङ्गासिद्धयोर्वा क्षीरसर्पिषोः पिचुं ग्राहयेत् अतश्चैवाक्षमात्रं प्राशयेत्प्राशयेद्वा केवलं क्षीरसर्पिः पद्मोत्पलकुमुदकिञ्जल्कांश्चास्यै समधुशर्करान्लेहार्थं दद्यात्शृङ्गाटकपुष्करबीजकशेरुकान्भक्षणार्थं गन्धप्रियङ्ग्वसितोत्पलशालूकोदुम्बरशलाटुन्यग्रोधशुङ्गानि वा पाययेदेनामाजेन पयसा पयसा चैनां बलातिबलाशालिषष्टिकेक्षुमूलकाकोलीशृतेन समधुशर्करं रक्तशालीनामोदनं मृदुसुरभिशीतलं भोजयेत्लावकपिञ्जलकुरङ्गशम्बरशशहरिणैणकालपुच्छकरसेन वा घृतसुसंस्कृतेन सुखशिशिरोपवातदेशस्थां भोजयेत्क्रोधशोकायासव्यवायव्यायामेभ्यश्चाभिरक्षेत्सौम्याभिश्चैनां कथाभिर्मनोऽनुकूलाभिर् उपासीत तथास्या गर्भस्तिष्ठति
Transliteration
sā ceccatuṣprabhṛtiṣu māseṣu krodhaśokāsūyerṣyābhayatrāsavyavāyavyāyāmasaṃkṣobhasaṃdhāraṇaviṣamāśanaśayanasthānakṣutpipāsātiyogātkadāhārādvā puṣpaṃ paśyettasyā garbhasthāpanavidhim upadekṣyāmaḥ
puṣpadarśanādevaināṃ brūyātśayanaṃ tāvanmṛdusukhaśiśirāstaraṇasaṃstīrṇam īṣadavanataśiraskaṃ pratipadyasveti
tato yaṣṭīmadhukasarpirbhyāṃ paramaśiśiravāriṇi saṃsthitābhyāṃ picum āplāvyopasthasamīpe sthāpayettasyāḥ tathā śatadhautasahasradhautābhyāṃ sarpirbhyāmadhonābheḥ sarvataḥ pradihyātsarvataśca gavyena caināṃ payasā suśītena madhukāmbunā vā nyagrodhādikaṣāyeṇa vā pariṣecayedadho nābheḥ udakaṃ vā suśītam avagāhayetkṣīriṇāṃ kaṣāyadrumāṇāṃ ca svarasaparipītāni celāni grāhayetnyagrodhādiśuṅgāsiddhayorvā kṣīrasarpiṣoḥ picuṃ grāhayet ataścaivākṣamātraṃ prāśayetprāśayedvā kevalaṃ kṣīrasarpiḥ padmotpalakumudakiñjalkāṃścāsyai samadhuśarkarānlehārthaṃ dadyātśṛṅgāṭakapuṣkarabījakaśerukānbhakṣaṇārthaṃ gandhapriyaṅgvasitotpalaśālūkodumbaraśalāṭunyagrodhaśuṅgāni vā pāyayedenāmājena payasā payasā caināṃ balātibalāśāliṣaṣṭikekṣumūlakākolīśṛtena samadhuśarkaraṃ raktaśālīnāmodanaṃ mṛdusurabhiśītalaṃ bhojayetlāvakapiñjalakuraṅgaśambaraśaśahariṇaiṇakālapucchakarasena vā ghṛtasusaṃskṛtena sukhaśiśiropavātadeśasthāṃ bhojayetkrodhaśokāyāsavyavāyavyāyāmebhyaścābhirakṣetsaumyābhiścaināṃ kathābhirmano'nukūlābhir upāsīta tathāsyā garbhastiṣṭhati
By System Admin
Translation
Draft in progress