Sanskrit

Charak Samhita · 4.7 4.7.15

4.7.15

यत्त्वञ्जलिसंख्येयं तदुपदेक्ष्यामः तत्परं प्रमाणम् अभिज्ञेयं तच्च वृद्धिह्रासयोगि तर्क्यमेव

तद्यथा दशोदकस्याञ्जलयः शरीरे स्वेनाञ्जलिप्रमाणेन यत्तु प्रच्यवमानं पुरीषमनुबध्नात्यतियोगेन तथा मूत्रं रुधिरमन्यांश्च शरीरधातून्यत्तु सर्वशरीरचरं बाह्या त्वग्बिभर्ति यत्तु त्वगन्तरे व्रणगतं लसीकाशब्दं लभते यच्चोष्मणानुबद्धं लोमकूपेभ्यो निष्पतत्स्वेदशब्दम् अवाप्नोति तदुदकं दशाञ्जलिप्रमाणं नवाञ्जलयः पूर्वस्याहारपरिणामधातोः यं रस इत्याचक्षते अष्टौ शोणितस्य सप्त पुरीषस्य षट्श्लेष्मणः पञ्च पित्तस्य चत्वारो मूत्रस्य त्रयो वसायाः द्वौ मेदसः एको मज्जायाः मस्तिष्कस्यार्धाञ्जलिः शुक्रस्य तावदेव प्रमाणं तावदेव श्लैष्मिकस्यौजस इति

एतच्छरीरतत्त्वमुक्तम्

Transliteration

yattvañjalisaṃkhyeyaṃ tadupadekṣyāmaḥ tatparaṃ pramāṇam abhijñeyaṃ tacca vṛddhihrāsayogi tarkyameva

tadyathā daśodakasyāñjalayaḥ śarīre svenāñjalipramāṇena yattu pracyavamānaṃ purīṣamanubadhnātyatiyogena tathā mūtraṃ rudhiramanyāṃśca śarīradhātūnyattu sarvaśarīracaraṃ bāhyā tvagbibharti yattu tvagantare vraṇagataṃ lasīkāśabdaṃ labhate yaccoṣmaṇānubaddhaṃ lomakūpebhyo niṣpatatsvedaśabdam avāpnoti tadudakaṃ daśāñjalipramāṇaṃ navāñjalayaḥ pūrvasyāhārapariṇāmadhātoḥ yaṃ rasa ityācakṣate aṣṭau śoṇitasya sapta purīṣasya ṣaṭśleṣmaṇaḥ pañca pittasya catvāro mūtrasya trayo vasāyāḥ dvau medasaḥ eko majjāyāḥ mastiṣkasyārdhāñjaliḥ śukrasya tāvadeva pramāṇaṃ tāvadeva ślaiṣmikasyaujasa iti

etaccharīratattvamuktam

By System Admin

Translation

Draft in progress