Sanskrit

Charak Samhita · 3.8 3.8.57

3.8.57

अथाहेतुः अहेतुर्नाम प्रकरणसमः संशयसमः वर्ण्यसमश्चेति

तत्र प्रकरणसमो नामाहेतुर्यथान्यः शरीरादात्मा नित्य इति परो ब्रूयाद्यस्माद् अन्यः शरीरादात्मा तस्मान्नित्यः शरीरं ह्यनित्यमतो विधर्मिणा चात्मना भवितव्यमित्येष चाहेतुः नहि य एव पक्षः स एव हेतुरिति

संशयसमो नामाहेतुर्य एव संशयहेतुः स एव संशयच्छेदहेतुः यथायम् आयुर्वेदैकदेशम् आह किंन्वयं चिकित्सकः स्यान्न वेति संशये परो ब्रूयाद्यस्माद् अयम् आयुर्वेदैकदेशम् आह तस्माच्चिकित्सको ऽयमिति न च संशयच्छेदहेतुं विशेषयति एष चाहेतुः न हि य एव संशयहेतुः स एव संशयच्छेदहेतुर्भवति

वर्ण्यसमो नामाहेतुःयो हेतुर्वर्ण्याविशिष्टः यथा कश्चिद्ब्रूयाद् अस्पर्शत्वाद्बुद्धिर् अनित्या शब्दवद् इति अत्र वर्ण्यः शब्दो बुद्धिरपि वर्ण्या तदुभयवर्ण्याविशिष्टत्वाद्वर्ण्यसमो ऽप्यहेतुः

Transliteration

athāhetuḥ aheturnāma prakaraṇasamaḥ saṃśayasamaḥ varṇyasamaśceti

tatra prakaraṇasamo nāmāheturyathānyaḥ śarīrādātmā nitya iti paro brūyādyasmād anyaḥ śarīrādātmā tasmānnityaḥ śarīraṃ hyanityamato vidharmiṇā cātmanā bhavitavyamityeṣa cāhetuḥ nahi ya eva pakṣaḥ sa eva heturiti

saṃśayasamo nāmāheturya eva saṃśayahetuḥ sa eva saṃśayacchedahetuḥ yathāyam āyurvedaikadeśam āha kiṃnvayaṃ cikitsakaḥ syānna veti saṃśaye paro brūyādyasmād ayam āyurvedaikadeśam āha tasmāccikitsako 'yamiti na ca saṃśayacchedahetuṃ viśeṣayati eṣa cāhetuḥ na hi ya eva saṃśayahetuḥ sa eva saṃśayacchedaheturbhavati

varṇyasamo nāmāhetuḥyo heturvarṇyāviśiṣṭaḥ yathā kaścidbrūyād asparśatvādbuddhir anityā śabdavad iti atra varṇyaḥ śabdo buddhirapi varṇyā tadubhayavarṇyāviśiṣṭatvādvarṇyasamo 'pyahetuḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress