Charak Samhita · 3.6 3.6.5
3.6.5तत्र व्याधयोऽपरिसंख्येया भवन्ति अतिबहुत्वात्दोषास्तु खलु परिसंख्येया भवन्ति अनतिबहुत्वात्तस्माद्यथाचित्रं विकारानुदाहरणार्थम् अनवशेषेण च दोषान्व्याख्यास्यामः
रजस्तमश्च मानसौ दोषौ
तयोर्विकाराः कामक्रोधलोभमोहेर्ष्यामानमदशोकचित्तोद्वेगभयहर्षादयः
वातपित्तश्लेष्माणस्तु खलु शारीरा दोषाः
तेषामपि च विकारा ज्वरातीसारशोफशोषश्वासमेहकुष्ठादयः
इति दोषाः केवला व्याख्याता विकारैकदेशश्च
Transliteration
tatra vyādhayo'parisaṃkhyeyā bhavanti atibahutvātdoṣāstu khalu parisaṃkhyeyā bhavanti anatibahutvāttasmādyathācitraṃ vikārānudāharaṇārtham anavaśeṣeṇa ca doṣānvyākhyāsyāmaḥ
rajastamaśca mānasau doṣau
tayorvikārāḥ kāmakrodhalobhamoherṣyāmānamadaśokacittodvegabhayaharṣādayaḥ
vātapittaśleṣmāṇastu khalu śārīrā doṣāḥ
teṣāmapi ca vikārā jvarātīsāraśophaśoṣaśvāsamehakuṣṭhādayaḥ
iti doṣāḥ kevalā vyākhyātā vikāraikadeśaśca
By System Admin
Translation
Draft in progress