Sanskrit

Charak Samhita · 3.6 3.6.5

3.6.5

तत्र व्याधयोऽपरिसंख्येया भवन्ति अतिबहुत्वात्दोषास्तु खलु परिसंख्येया भवन्ति अनतिबहुत्वात्तस्माद्यथाचित्रं विकारानुदाहरणार्थम् अनवशेषेण च दोषान्व्याख्यास्यामः

रजस्तमश्च मानसौ दोषौ

तयोर्विकाराः कामक्रोधलोभमोहेर्ष्यामानमदशोकचित्तोद्वेगभयहर्षादयः

वातपित्तश्लेष्माणस्तु खलु शारीरा दोषाः

तेषामपि च विकारा ज्वरातीसारशोफशोषश्वासमेहकुष्ठादयः

इति दोषाः केवला व्याख्याता विकारैकदेशश्च

Transliteration

tatra vyādhayo'parisaṃkhyeyā bhavanti atibahutvātdoṣāstu khalu parisaṃkhyeyā bhavanti anatibahutvāttasmādyathācitraṃ vikārānudāharaṇārtham anavaśeṣeṇa ca doṣānvyākhyāsyāmaḥ

rajastamaśca mānasau doṣau

tayorvikārāḥ kāmakrodhalobhamoherṣyāmānamadaśokacittodvegabhayaharṣādayaḥ

vātapittaśleṣmāṇastu khalu śārīrā doṣāḥ

teṣāmapi ca vikārā jvarātīsāraśophaśoṣaśvāsamehakuṣṭhādayaḥ

iti doṣāḥ kevalā vyākhyātā vikāraikadeśaśca

By System Admin

Translation

Draft in progress