Sanskrit

Ashtanga Sangraha · 1.12 1.12.2

1.12.2

द्विविधमौषधमूर्जस्करं रोगघ्नं च

उभयमपि चोभयात्मकम्

बाहुल्येन तु निर्देशः

तत्रोर्जस्करं द्विविधं रसायनं वाजीकरणं च

रोगघ्नमपि द्विविधं रोगस्य प्रशमनमपुनर्भवकरं च

पुनश्च द्विविधं द्रव्यमद्रव्यं च

तत्र द्रव्यं त्रिविधं भौममौद्भिदं जङ्गममिति

तेषु वक्ष्यमाणहेमादिलवणान्तं प्रायेण भौमम्

औद्भिदं तु पुनर्वनस्पतिवानस्पत्यवीरुदौषधिभेदेन चतुर्विधं भवति

तत्र फलिनो वनस्पतिः

पुष्पफलवान्वानस्पत्यः

वल्लीगुल्मं वीरुत्

फलपाकान्ता त्वौषधिरिति

जङ्गमोद्भवं तु मधुघृतादि जङ्गमं द्रव्यमाहुः

Transliteration

dvividhamauṣadhamūrjaskaraṃ rogaghnaṃ ca

ubhayamapi cobhayātmakam

bāhulyena tu nirdeśaḥ

tatrorjaskaraṃ dvividhaṃ rasāyanaṃ vājīkaraṇaṃ ca

rogaghnamapi dvividhaṃ rogasya praśamanamapunarbhavakaraṃ ca

punaśca dvividhaṃ dravyamadravyaṃ ca

tatra dravyaṃ trividhaṃ bhaumamaudbhidaṃ jaṅgamamiti

teṣu vakṣyamāṇahemādilavaṇāntaṃ prāyeṇa bhaumam

audbhidaṃ tu punarvanaspativānaspatyavīrudauṣadhibhedena caturvidhaṃ bhavati

tatra phalino vanaspatiḥ

puṣpaphalavānvānaspatyaḥ

vallīgulmaṃ vīrut

phalapākāntā tvauṣadhiriti

jaṅgamodbhavaṃ tu madhughṛtādi jaṅgamaṃ dravyamāhuḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress