梵语

शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।

आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥

6.25

音译

śanaiḥ śanairuparamed buddhyā dhṛtigṛhītayā |

ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na kiñcidapi cintayet ||

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

译文

धैर्याने स्थिर केलेल्या बुद्धीने हळूहळू त्याने शांत व्हावे. मन आत्म्यात स्थिर करून त्याने कशाचाही विचार करू नये.

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

讲解

ध्यानाची प्रक्रिया येथे पूर्ण होते. शनैः शनैः, म्हणजे हळूहळू, हा शब्द अत्यंत महत्त्वाचा आहे. ध्यानात घाई चालत नाही; मन बळजबरीने शांत होत नाही. धृतिगृहीत बुद्धी, म्हणजे धैर्याने धरून ठेवलेली बुद्धी. धृती म्हणजे चिकाटी, स्थैर्य. मग मन आत्मसंस्थ, म्हणजे आत्म्यात स्थिर करावे, आणि न किंचिदपि चिन्तयेत्, म्हणजे कशाचाही विचार करू नये. ही विचारशून्य अवस्था ध्यानाचे शिखर आहे. पण ती रिकामेपणा नसून, विचारांच्या पलीकडील शुद्ध जाणीव आहे. ती अचानक नव्हे, तर क्रमाक्रमाने येते.

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08