梵语

यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।

समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥

2.15

音译

yaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha |

samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so'mṛtatvāya kalpate ||

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Anvaya(散文语序)

हे पुरुषर्षभ, एते यं समदुःखसुखं धीरं पुरुषं न हि व्यथयन्ति, सः अमृतत्वाय कल्पते।

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

讲解

यः पुरुषः सुखदुःखयोः समः, धीरः, यं एते स्पर्शाः न व्यथयन्ति, सः अमृतत्वाय योग्यः भवति। अमृतत्वम् इति मोक्षः, जन्ममरणचक्रात् मुक्तिः। समत्वं गीतायाः मुख्यः विषयः, यः अत्र प्रथमं निर्दिश्यते। केवलं सहनं न, अपि तु सुखदुःखयोः समभावः एव मुक्तेः साधनम् इति अत्र अभिप्रायः।

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08