梵语

महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च ।

इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥

13.6

音译

mahābhūtānyahaṅkāro buddhiravyaktameva ca |

indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ ||

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

译文

મહાભૂતો, અહંકાર, બુદ્ધિ અને અવ્યક્ત પ્રકૃતિ, દસ ઇન્દ્રિયો અને એક મન, અને ઇન્દ્રિયોના પાંચ વિષયો,

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

讲解

કૃષ્ણ ક્ષેત્ર શામાંથી બને છે તેનું વર્ણન શરૂ કરે છે, અને યાદી આગલા શ્લોક સુધી ચાલે છે. તેઓ સાંખ્ય પરંપરાથી પરિચિત તત્ત્વોનાં નામ આપે છે: પાંચ મહાભૂતો, અહંકાર, બુદ્ધિ, અવ્યક્ત એટલે મૂળ પ્રકૃતિ, દસ ઇન્દ્રિયો, એક મન, અને ઇન્દ્રિયોના પાંચ વિષયો. આ તત્ત્વોની ગણતરી નોંધપાત્ર છે: બુદ્ધિ અને અહંકાર જેવી આંતરિક વસ્તુઓ પણ ક્ષેત્રનો ભાગ છે. એટલે કે મન અને વિચાર પણ જાણનાર નથી, પણ જાણવાની વસ્તુઓ છે.

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08