梵语

बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च ।

सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥

13.16

音译

bahirantaśca bhūtānāmacaraṃ carameva ca |

sūkṣmatvāttadavijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike ca tat ||

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

译文

त्यो सबै प्राणीको बाहिर र भित्र छ, अचल पनि छ र चल पनि। सूक्ष्म भएकाले त्यो जान्न सकिँदैन; त्यो टाढा पनि छ र नजिक पनि।

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

讲解

थप विरोधाभास आउँछन्। ब्रह्म सबै प्राणीको बाहिर र भित्र दुवैतिर छ, स्थिर र चल्ने दुवै हो। त्यो यति सूक्ष्म छ कि वस्तुका रूपमा समात्न सकिँदैन, र एकैसाथ धेरै टाढा र अत्यन्त नजिक छ। टाढा र नजिकको जोडीले उपनिषद्को भाषाको प्रतिध्वनि गर्छ। बाहिर खोज्नेलाई त्यो अनन्त टाढा लाग्छ; भित्र हेर्नेलाई कुनै पनि कुराभन्दा नजिक। श्लोकको अर्थ ब्रह्मको अनुभूति हुनै सक्दैन भन्ने होइन, वस्तुलाई जानेझैँ त्यसलाई जान्न सकिँदैन भन्ने हो।

作者:Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08