偈颂 11.16
अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं
पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं
पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥
音译
anekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ
paśyāmi viśveśvara viśvarūpa ||
作者：Sanskrit System · 机器草稿 · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
译文
അനേകം കൈകളും ഉദരങ്ങളും മുഖങ്ങളും കണ്ണുകളുമുള്ള, അനന്തരൂപനായ അങ്ങയെ എല്ലായിടത്തും ഞാൻ കാണുന്നു. വിശ്വേശ്വരാ, വിശ്വരൂപാ, അങ്ങയുടെ അന്തമോ മധ്യമോ ആദിയോ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
作者：Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
讲解
അർജുനൻ എല്ലാ വശത്തും കൃഷ്ണനെ കാണുന്നു: എണ്ണമറ്റ കൈകളും ഉദരങ്ങളും മുഖങ്ങളും കണ്ണുകളുമുള്ള, അതിരില്ലാത്ത രൂപം. ഒരു അറ്റമോ കേന്ദ്രമോ ആരംഭബിന്ദുവോ അദ്ദേഹം തിരയുന്നു, ഒന്നും കാണുന്നില്ല. ജീവികളുടെ ആദിയും മധ്യവും അന്തവും താനാണെന്ന കഴിഞ്ഞ അധ്യായത്തിലെ കൃഷ്ണവാക്യത്തിന്റെ പ്രതിധ്വനിയാണിത്; വിശ്വരൂപത്തിൽ ഇവയൊന്നും കണ്ടെത്താനാവില്ലെന്ന് അർജുനൻ ഇപ്പോൾ കണ്ടറിയുന്നു. വിശ്വേശ്വരൻ, വിശ്വരൂപൻ എന്നീ വിളികൾ ദർശനത്തിന്റെ സാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: പ്രപഞ്ചംതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപമാണ്.
作者：Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08