偈颂 10.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥
音译
akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca |
ahamevākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ ||
作者：Sanskrit System · 机器草稿 · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
译文
അക്ഷരങ്ങളിൽ ഞാൻ അകാരമാണ്; സമാസങ്ങളിൽ ദ്വന്ദ്വം. അക്ഷയമായ കാലം ഞാൻതന്നെ; എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും മുഖമുള്ള ധാതാവ് ഞാനാണ്.
作者：Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
讲解
കൃഷ്ണൻ ഭാഷയിലേക്കു തിരിയുന്നു. അക്ഷരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യശബ്ദമായ അകാരമാണ്; സംസ്കൃതവ്യാകരണത്തിൽ മറ്റെല്ലാ അക്ഷരങ്ങളിലും അത് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. സമാസങ്ങളിൽ, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ പോലെ തുല്യമായ രണ്ടു പദങ്ങളെ അടുത്തടുത്തു ചേർക്കുന്ന ദ്വന്ദ്വസമാസം അദ്ദേഹമാണ്. പിന്നെ ശ്ലോകം പെട്ടെന്നു വിശാലമാകുന്നു: ഒരിക്കലും തീരാത്ത കാലവും, എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും മുഖമുള്ള, എല്ലാം താങ്ങുകയോ വിധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ധാതാവും അദ്ദേഹമാണ്. ഒരക്ഷരത്തിൽനിന്ന് അനന്തകാലത്തിലേക്കുള്ള ഈ ചലനം, ചെറുതിൽ വലുതിനെ കാണുന്ന അധ്യായത്തിന്റെ രീതിയെ പകർത്തുന്നു.
作者：Sanskrit System · 机器草稿 · claude-opus-5-5 · 2026-11-08