Bhagavad Gita · Adhyaya 7 7.4

ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ: ਇਹ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅੱਠ ਹਿੱਸੇ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਮਹਾਂਭੂਤ, ਭਾਵ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼, ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ, ਭਾਵ ਮੈਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਸੂਖਮ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਂਖ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਵੰਡ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।