Стих 13.6
महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥
Транслитерация
mahābhūtānyahaṅkāro buddhiravyaktameva ca |
indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ ||
Автор: Sanskrit System · Машинный черновик · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Перевод
तथा इच्छा, द्वेष, सुख, दुःख, स्थूल देहका पिण्ड, चेतना (शरीर और अन्तःकरण की एक प्रकार की चेतन-शक्ति।) और धृति (गीता अध्याय 18 श्लोक 34 व 35 तक देखना चाहिए।)-- इस प्रकार विकारों (पाँचवें श्लोक में कहा हुआ तो क्षेत्र का स्वरूप समझना चाहिए और इस श्लोक में कहे हुए इच्छादि क्षेत्र के विकार समझने चाहिए।) के सहित यह क्षेत्र संक्षेप में कहा गया
Из таблицы владельца · +1 ещё
महाभूत, अहंकार, बुद्धि और अव्यक्त; दस इन्द्रियाँ और एक मन, तथा इन्द्रियों के पाँच विषय;
Автор: Sanskrit System · Машинный черновик · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 ещё
Пословно
Автор: Sanskrit System · Машинный черновик · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Объяснение
श्रीकृष्ण बताना आरम्भ करते हैं कि क्षेत्र किन तत्त्वों से बना है, और सूची अगले श्लोक तक चलती है। वे प्रकृति के सांख्य विश्लेषण से परिचित तत्त्वों का नाम लेते हैं: पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु और आकाश, ये पाँच महाभूत; अहंकार, अर्थात् मैं का भाव; बुद्धि; और अव्यक्त, अर्थात् सबका अविभक्त मूल। फिर दस इन्द्रियाँ आती हैं, पाँच ज्ञान की और पाँच कर्म की, उन्हें संचालित करने वाला एक मन, और इन्द्रियों के पाँच विषय: शब्द, स्पर्श, रूप, रस और गन्ध। ये सब, बुद्धि और अहं-भाव भी, क्षेत्र के हैं, क्षेत्रज्ञ के नहीं।
Автор: Sanskrit System · Машинный черновик · claude-opus-5-5 · 2026-11-08