Sânscrito
Darshan

सदाचारानुसन्धानम्

Sadacharanusandhanam

Shankara55 shlokas

55 shlokas

1

सच्चिदानन्दकन्दाय जगदङ्कुरहेतवे ।

2

सर्ववेदान्तसिद्धान्तैर्ग्रथितं निर्मलं शिवम् ।

3

प्रातः स्मरामि देवस्य सवितुर्भर्ग आत्मनः ।

4

अन्वयव्यतिरेकाभ्यां जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु ।

5

ज्ञानाज्ञानविलासोऽयं ज्ञानाज्ज्ञाने च शाम्यति ।

6

अत्यन्तमलिनो देहो देही चात्यन्तनिर्मलः ।

7

मन्मनो मीनवन्नित्यं क्रीडत्यानन्दवारिधौ ।

8

अथाघमर्षणं कुर्यात्प्राणापाननिरोधतः ।

9

लयविक्षेपयोः संधौ मनस्तत्र निरामिषम् ।

10

सर्वत्र प्राणिनां देहे जपो भवति सर्वदा ।

11

तर्पणं स्वसुखेनैव स्वेन्द्रियाणां प्रतर्पणम् ।

12

आत्मनि स्वप्रकाशाग्नौ चित्तमेकाहुतिं क्षिपेत् ।

13

देहो देवालयः प्रोक्तो देही देवो निरञ्जनः ।

14

मौनं स्वाध्ययनं ध्यानं ध्येयं ब्रह्मानुचिन्तनम् ।

15

अतीतानागतं किंचिन्न स्मरामि न चिन्तये ।

16

देहाभ्यासो हि संन्यासो नैव काषायवाससा ।

17

अभयं सर्वभूतानां दानमाहुर्मनीषिणः ।

18

वेदान्तश्रवणं कुर्यान्मननं चोपपत्तिभिः ।

19

शब्दशक्तेरचिन्त्यत्वाच्छब्दादेवापरोक्षधीः ।

20

आत्मानात्मविवेकेन ज्ञानं भवति निश्चलम् ।

21

न त्वं देहो नेन्द्रियाणि न प्राणो न मनो न धीः ।

22

विशुद्धं केवलं ज्ञानं निर्विशेषं निरञ्जनम् ।

23

शब्दस्याद्यन्तयोः सिद्धं मनसोऽपि तथैव च ।

24

स्थूलवैराजयोरैक्यं सूक्ष्महैरण्यगर्भयोः ।

25

चिन्मात्रैकरसे विष्णौ ब्रह्मात्मैक्यस्वरूपके ।

26

तार्किकाणां तु जीवेशौ वाच्यावेतौ विदुर्बुधाः ।

27

कार्यकारणवाच्यांशौ जीवेशौ यौ जहच्च तौ ।

28

कर्मशास्त्रे कुतो ज्ञानं तर्के नैवास्ति निश्चयः ।

29

अन्ये पाषण्डिनः सर्वे ज्ञानवार्तासुदुर्लभाः ।

30

अहं ममेत्ययं बन्धो ममाहं नेति मुक्तता ।

31

ज्ञानमेकं सदा भाति सर्वावस्थासु निर्मलम् ।

32

संकल्पसाक्षि यज्ज्ञानं सर्वलोकैकजीवनम् ।

33

प्रमाता च प्रमाणं च प्रमेयं प्रमितिस्तथा ।

34

अर्थाकारा भवेद्वृत्तिः फलेनार्थः प्रकाशते ।

35

वृत्तिव्याप्यत्वमेवास्तु फलव्याप्तिः कथं भवेत् ।

36

चित्तं चैतन्यमात्रेण संयोगाच्चेतना भवेत् ।

37

निराधारा निर्विकारा या दशा सोन्मनी स्मृता ।

38

तकारो विषयाध्यासो जपारागो यथा मणौ ।

39

त्रिपुटी क्षीणतामेति ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ।

40

अज्ञानं भ्रम इत्याहुर्विज्ञानं परमं पदम् ।

41

ईश्वरं मायिनं विद्यान्मायातीतं निरञ्जनम् ।

42

अहंता गर्जनं तत्र धारासारा हि वृत्तयः ।

43

तस्या वृष्टेर्विरामाय प्रबोधैकसमीरणः ।

44

एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन ।

45

विज्ञानं चोभयोरैक्यं क्षेत्रज्ञपरमात्मनोः ।

46

आत्मनो ब्रह्मणः सम्यगुपाधिद्वयवर्जितम् ।

47

पदयोरैक्यबोधस्तु ज्ञानविज्ञानसंज्ञितम् ।

48

अज्ञानं चान्यथा लोके विज्ञानं तन्मयं जगत् ।

49

यत्तत्तु वृत्तिजं ज्ञानं विज्ञानं ज्ञानमात्रकम् ।

50

ज्ञानविज्ञाननिष्ठोऽयं तत्सद्ब्रह्मणि चार्पणम् ।

51

भोग्यं तमोगुणः प्राहुरात्मा चैषां प्रकाशकः

52

सर्वं ब्रह्मेति यो वेद ब्रह्मचारी स उच्यते ।

53

गुणाः कुर्वन्ति कर्माणि नाहं कर्तेति बुद्धिमान् ।

54

हर्षामर्षविनिर्मुक्तो वानप्रस्थः स उच्यते ।

55

सदाचारमिमं नित्यं योऽनुसंदधते बुधः ।