Sânscrito

यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।

इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥

2.60

Transliteração

yatato hyapi kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ |

indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ ||

Por Sanskrit System · Rascunho automático · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Tradução

हे अर्जुन! आसक्ति का नाश न होने के कारण ये प्रमथन स्वभाव वाली इन्द्रियाँ यत्न करते हुए बुद्धिमान पुरुष के मन को भी बलात्‌ हर लेती हैं

Da planilha do proprietário · +1 a mais

Palavra por palavra

Por Sanskrit System · Rascunho automático · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explicação

यह श्लोक इन्द्रियों की शक्ति के बारे में स्पष्ट है। प्रयत्न करने वाले विवेकी व्यक्ति का मन भी इन्द्रियाँ हर ले जाती हैं, जिन्हें प्रमाथी, अर्थात् मथ डालने वाली, कहा गया है। श्रीकृष्ण यह नहीं जताते कि आत्मसंयम सरल है। वे चेताते हैं कि बुद्धि और अच्छा इरादा अपने आप में पर्याप्त नहीं। यह श्लोक अगले श्लोक की भूमिका है, जो उपाय बताता है: केवल संयम ही नहीं, बल्कि एक भीतरी लक्ष्य भी, जो मन को ठहरने का स्थान दे।

Por Sanskrit System · Rascunho automático · claude-opus-5-5 · 2026-11-08