संस्कृत

सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।

पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥

1.42

लिप्यंतर

saṅkaro narakāyaiva kulaghnānāṃ kulasya ca |

patanti pitaro hyeṣāṃ luptapiṇḍodakakriyāḥ ||

Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

भाषांतर

हा संकर कुळाचा नाश करणाऱ्यांना आणि कुळालाही नरकात नेतो, कारण पिंड आणि जलाचे तर्पण थांबल्यामुळे त्यांचे पितरही पतन पावतात.

Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

स्पष्टीकरण

अर्जुनाची चिंता आता मृत पूर्वजांपर्यंत पोहोचते. प्राचीन परंपरेत वंशज पितरांना पिंड, म्हणजे भाताचे गोळे, आणि जलाचे तर्पण अर्पण करत असत, आणि त्यामुळे पितरांना परलोकात आधार मिळतो असे मानले जात असे. कुळ नष्ट झाले तर हे विधी कोण करणार? मग पितरही पडतील. अर्जुनाच्या दृष्टीने युद्धाचे परिणाम जिवंतांपुरते मर्यादित नाहीत, तर भूतकाळातील पिढ्यांनाही बाधा पोहोचवतात. हा विचार दाखवतो की कुटुंब ही काळाच्या पलीकडे जाणारी साखळी मानली जात होती.

Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08