सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥
翻字
sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām |
kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
हे कुंतीपुत्रा, कल्पाच्या शेवटी सर्व प्राणी माझ्या प्रकृतीत परत जातात; कल्पाच्या आरंभी मी त्यांना पुन्हा निर्माण करतो.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
कृष्ण आठव्या अध्यायातील सृष्टिचक्राचा विचार पुढे नेतो, पण आता तो स्वतःला त्याचा कर्ता म्हणून सादर करतो. कल्पक्षय, म्हणजे विश्वाच्या एका युगाचा शेवट, तेव्हा सर्व प्राणी त्याच्या प्रकृतीत, म्हणजे मूळ अप्रकट अवस्थेत विलीन होतात. आणि कल्पादी, म्हणजे नव्या युगाच्या सुरुवातीला, तो त्यांना पुन्हा प्रकट करतो. ही प्रक्रिया अनादी आणि अनंत आहे. येथे ईश्वराचे सृष्टिकर्ता आणि संहारकर्ता हे दोन्ही रूप दिसते. पण तो हे कर्म कसे करतो, आणि त्याने बांधला जातो का, हे पुढच्या श्लोकांत स्पष्ट होते.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08