サンスクリット

अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् ।

मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥

9.16

翻字

ahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhāhamahamauṣadham |

mantro'hamahamevājyamahamagnirahaṃ hutam ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

मी क्रतू आहे, मी यज्ञ आहे, मी पितरांना दिलेली स्वधा आहे, मी औषधी आहे; मी मंत्र आहे, मी तूप आहे, मी अग्नी आहे आणि मीच हवन आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

कृष्ण यज्ञाच्या प्रत्येक अंगात स्वतःला पाहतो. क्रतू, म्हणजे वैदिक विधी. यज्ञ, म्हणजे अर्पणाची क्रिया. स्वधा, म्हणजे पितरांना दिलेले अर्पण. औषध, म्हणजे वनस्पती आणि अन्न, जे यज्ञात वापरले जाते. मंत्र, म्हणजे पवित्र उच्चार. आज्य, म्हणजे तूप. अग्नी, म्हणजे ज्यात अर्पण केले जाते. आणि हुत, म्हणजे अर्पणाची क्रिया. हा श्लोक चौथ्या अध्यायातील ब्रह्मार्पणाच्या श्लोकाची आठवण करून देतो, जिथे यज्ञाचे प्रत्येक अंग ब्रह्म म्हटले होते. येथे कृष्ण स्वतःला ते सर्व म्हणतो. प्रत्येक धार्मिक क्रियेत ईश्वरच उपस्थित आहे, असा याचा अर्थ आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08