यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥
翻字
yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram |
taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
हे कुंतीपुत्रा, मनुष्य अंतकाळी ज्या ज्या भावाचे स्मरण करत शरीर सोडतो, त्याच भावाला तो जातो, कारण तो सदैव त्याच भावाने घडलेला असतो.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
कृष्ण मृत्यूच्या क्षणाचे तत्त्व सांगतो. शेवटच्या क्षणी मनात जो विचार असतो, त्यानुसार पुढील गती ठरते. पण हा शेवटचा विचार अचानक येत नाही. सदा तद्भावभावितः, म्हणजे आयुष्यभर ज्या भावनेने मन रंगलेले असते, तोच भाव शेवटी उमटतो. जे आयुष्यभर पैशाचा विचार करतात, त्यांच्या मनात शेवटी पैसाच येतो. जे ईश्वराचे स्मरण करतात, त्यांना शेवटी ईश्वर आठवतो. हा श्लोक दाखवतो की मृत्यूची तयारी आयुष्यभर करावी लागते. आपण दररोज जे विचार करतो, तेच आपले भविष्य घडवतात.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08