サンスクリット

मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।

यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥

7.3

翻字

manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |

yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

हजारो माणसांमध्ये क्वचितच कोणी सिद्धीसाठी प्रयत्न करतो; आणि प्रयत्न करून सिद्ध झालेल्यांमध्येही क्वचितच कोणी मला तत्त्वतः जाणतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

कृष्ण एक कठोर वास्तव सांगतो. बहुतेक लोक आध्यात्मिक मार्गावर येतच नाहीत; ते सांसारिक जीवनात समाधानी असतात. हजारांपैकी एखादाच सिद्धीसाठी प्रयत्न करतो. आणि अशा प्रयत्नशील, सिद्धी मिळवलेल्या साधकांपैकीही क्वचितच एखादा ईश्वराला तत्त्वतः, म्हणजे त्याच्या खऱ्या स्वरूपात जाणतो. हा श्लोक निराशेसाठी नाही, तर या ज्ञानाचे दुर्मिळत्व आणि मूल्य दाखवण्यासाठी आहे. अर्जुनाला हे ज्ञान मिळत आहे, म्हणजे तो किती भाग्यवान आहे, हे या श्लोकातून सूचित होते. हे ज्ञान केवळ प्रयत्नाने नव्हे, तर कृपेनेही मिळते, असा भक्तिपरंपरांचा अर्थ आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08