サンスクリット

दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।

मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥

7.14

翻字

daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |

māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

कारण माझी ही गुणमय दैवी माया तरून जाणे कठीण आहे. जे केवळ मलाच शरण येतात, ते ही माया तरून जातात.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

हा श्लोक माया या संकल्पनेच्या चर्चेत मध्यवर्ती आहे. कृष्ण आपल्या मायेला दैवी आणि गुणमयी म्हणतो, म्हणजे तीन गुणांनी बनलेली. ती दुरत्यया, म्हणजे पार करण्यास अत्यंत कठीण आहे. मनुष्याच्या स्वतःच्या प्रयत्नाने ती ओलांडता येत नाही. पण एक मार्ग आहे: मामेव ये प्रपद्यन्ते, म्हणजे जे केवळ मला शरण येतात. भक्तिपरंपरा या श्लोकाला शरणागतीच्या सिद्धांताचा पाया मानतात. ज्ञानपरंपरा मायेचा अर्थ अज्ञान असा घेतात, जे आत्मज्ञानाने नष्ट होते. दोन्हींत एक समान तत्त्व आहे: माया तीच पार करू शकतो जो तिच्या स्वामीकडे जातो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08