サンスクリット

बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।

धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥

7.11

翻字

balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |

dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

बलवानांमध्ये कामना आणि आसक्तीरहित असे बल मी आहे; आणि हे भरतश्रेष्ठा, प्राण्यांमध्ये धर्माच्या विरुद्ध नसलेला काम मी आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

या श्लोकात कृष्ण दोन महत्त्वाची स्पष्टीकरणे देतो. तो बलवानांचे बल आहे, पण कामराग विवर्जित, म्हणजे इच्छा आणि आसक्तीपासून मुक्त असलेले बल. स्वार्थी सामर्थ्य, जे इतरांवर अत्याचार करते, ते ईश्वराचे नाही. आणि तो प्राण्यांमधील काम आहे, पण धर्माविरुद्ध नसलेला. हे विधान लक्षणीय आहे: गीता इच्छेला पूर्णपणे नाकारत नाही. धर्माच्या मर्यादेत असलेली इच्छा, जसे कुटुंब निर्माण करण्याची किंवा चांगले जीवन जगण्याची, ती पवित्र आहे. प्रश्न इच्छेचा नाही, तर ती कोणत्या चौकटीत आहे याचा आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08