サンスクリット

उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।

आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥

6.5

翻字

uddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet |

ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

मनुष्याने स्वतःच स्वतःचा उद्धार करावा, स्वतःला अधोगतीला जाऊ देऊ नये; कारण आत्माच आत्म्याचा मित्र आहे, आणि आत्माच आत्म्याचा शत्रू आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

हा गीतेतील एक अत्यंत प्रेरणादायी श्लोक आहे. उद्धरेदात्मनात्मानं, म्हणजे स्वतःने स्वतःला वर उचलावे. आत्म्याचा उद्धार दुसरा कोणी करू शकत नाही; प्रत्येकाला स्वतःच प्रयत्न करावा लागतो. येथे आत्मा या शब्दाचा अर्थ मन किंवा स्वतःचे व्यक्तिमत्त्व असा आहे. आपले मनच आपला सर्वात मोठा मित्र आहे, आणि सर्वात मोठा शत्रूही. संयमित मन मदत करते, असंयमित मन विनाश करते. हा श्लोक वैयक्तिक जबाबदारीचे तत्त्व सांगतो: परिस्थिती कशीही असो, आपल्या उन्नतीची किंवा अधोगतीची किल्ली आपल्याच हातात आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08