詩節 6.14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥
翻字
praśāntātmā vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ |
manaḥ saṃyamya maccitto yukta āsīta matparaḥ ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
प्रशांत चित्ताने, निर्भय होऊन, ब्रह्मचर्याच्या व्रतात स्थिर राहून, मन आवरून, माझ्यावर चित्त ठेवून, मलाच परम मानून त्याने युक्त होऊन बसावे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
शरीरानंतर आता मनाची अवस्था. प्रशांतात्मा, म्हणजे शांत मनाचा. विगतभी, म्हणजे भीतीपासून मुक्त. ब्रह्मचारिव्रते स्थित, म्हणजे ब्रह्मचर्याच्या व्रतात स्थिर. ब्रह्मचर्याचा अर्थ परंपरेत लैंगिक संयम असा घेतला जातो, तर काही भाष्यकार त्याचा व्यापक अर्थ ब्रह्माच्या मार्गावर चालणे, म्हणजे सर्व प्रकारचा इंद्रियसंयम असा लावतात. मच्चित्त, म्हणजे माझ्यावर मन ठेवून, आणि मत्पर, म्हणजे मलाच परम ध्येय मानून. येथे ध्यानात भक्तीचा घटक स्पष्टपणे येतो: ध्यानाचे केंद्र ईश्वर आहे. ध्यान हे केवळ मानसिक व्यायाम नसून ईश्वराशी जोडणी आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08