サンスクリット

ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।

निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥

5.3

翻字

jñeyaḥ sa nityasaṃnyāsī yo na dveṣṭi na kāṅkṣati |

nirdvandvo hi mahābāho sukhaṃ bandhātpramucyate ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

जो द्वेष करत नाही आणि इच्छा करत नाही, त्याला नित्य संन्यासी जाण. हे महाबाहो, द्वंद्वांपासून मुक्त असलेला तो सहजपणे बंधनातून मुक्त होतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

कृष्ण संन्याशाची नवी व्याख्या देतो. खरा संन्यासी तो नव्हे ज्याने भगवी वस्त्रे घातली आहेत किंवा घर सोडले आहे, तर तो जो द्वेष आणि इच्छा यांपासून मुक्त आहे. नित्यसंन्यासी, म्हणजे सदैव संन्यासी, असे म्हणून कृष्ण दाखवतो की संन्यास ही बाह्य अवस्था नसून मनाची अवस्था आहे. जो कर्म करत असतानाही राग-द्वेषापासून मुक्त आहे, तो खरा संन्यासी आहे. निर्द्वंद्व, म्हणजे सुख-दुःख अशा द्वंद्वांपासून मुक्त. असा मनुष्य सहज मुक्त होतो. येथे कर्मयोगी आणि संन्यासी यांतील भेद नाहीसा होतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08