サンスクリット

शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।

कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥

5.23

翻字

śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prākśarīravimokṣaṇāt |

kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

જે મનુષ્ય દેહ છોડતાં પહેલાં અહીં જ કામ અને ક્રોધથી ઊપજતા વેગને સહન કરી શકે છે, તે યોગી છે, તે જ સુખી મનુષ્ય છે.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

શ્રીકૃષ્ણ યોગીની એક વ્યવહારુ કસોટી બતાવે છે. કામ (કામ) અને ક્રોધ એક વેગ, એટલે ધક્કો કે બળનો ઉછાળો, ઉપજાવે છે, જે વ્યક્તિને કર્મ તરફ ધકેલે છે. જે તેને સહન કરી શકે, દેહમાં જીવતાં જ આ દબાણ સામે સ્થિર રહી શકે, તે સાચો યુક્ત, એટલે શિસ્તબદ્ધ, અને સાચો સુખી છે. આ શ્લોક એવું નથી કહેતો કે આવા આવેગો કદી નહીં ઊઠે, પણ એ કે તેમને સહન કરતાં શીખી શકાય. અહીં સુખ આંતરિક બળ સાથે જોડાયેલું છે, અને સંઘર્ષ પાછળ ઠેલવાનો નહીં, આ જ જીવનમાં જીતવાનો છે.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08