詩節 4.27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥
翻字
sarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare |
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
इतर काही सर्व इंद्रियांची कर्मे आणि प्राणाची कर्मे ज्ञानाने प्रज्वलित केलेल्या आत्मसंयमरूप योगाग्नीत अर्पण करतात.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
येथे आणखी एका सूक्ष्म यज्ञाचे वर्णन आहे. सर्व इंद्रियांचे व्यापार आणि प्राणाचे, म्हणजे जीवनशक्तीचे व्यापार, आत्मसंयमाच्या अग्नीत अर्पण केले जातात. हा अग्नी ज्ञानाने प्रज्वलित झालेला आहे. याचा अर्थ गाढ ध्यानाच्या अवस्थेशी जोडला जातो, जिथे इंद्रिये आणि प्राण शांत होतात आणि मन आत्म्यात स्थिर होते. ज्ञानदीपित हा शब्द महत्त्वाचा आहे: हा संयम केवळ इच्छाशक्तीचा नाही, तर ज्ञानाच्या प्रकाशाने उजळलेला आहे. ज्ञानाशिवाय संयम दडपणासारखा होतो; ज्ञानासह तो मुक्तीकडे नेतो.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08