サンスクリット

न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्

यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् ।

अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं

राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥

2.8

翻字

na hi prapaśyāmi mamāpanudyād

yacchokamucchoṣaṇamindriyāṇām |

avāpya bhūmāvasapatnamṛddhaṃ

rājyaṃ surāṇāmapi cādhipatyam ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

इंद्रियांना शोषून टाकणारा हा माझा शोक दूर करू शकेल असे मला काहीच दिसत नाही, पृथ्वीवरील अप्रतिम समृद्ध राज्य मिळाले किंवा देवांचे आधिपत्य मिळाले तरी नाही.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

अर्जुन आपल्या दुःखाची खोली सांगतो. हा शोक इतका तीव्र आहे की तो इंद्रियांनाच कोरडे करतो. पृथ्वीवरील निष्कंटक राज्य किंवा स्वर्गातील देवांचे राज्यही त्याला सांत्वन देऊ शकणार नाही. येथे एक महत्त्वाचा विचार दडलेला आहे: बाह्य यश आंतरिक दुःखावर उपाय ठरू शकत नाही. अर्जुनाला याची जाणीव झाली आहे की त्याची समस्या बाहेरील नाही, आतली आहे. म्हणूनच त्याला राज्य नव्हे, तर ज्ञान हवे आहे. हाच गीतेचा प्रारंभबिंदू: दुःखाचे मूळ मनात आहे, आणि उपायही तेथेच शोधायचा आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08