サンスクリット

कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः

पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेताः ।

यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे

शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ॥

2.7

翻字

kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ

pṛcchāmi tvāṃ dharmasammūḍhacetāḥ |

yacchreyaḥ syānniścitaṃ brūhi tanme

śiṣyaste'haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

दीनतेच्या दोषाने माझा स्वभावच ग्रासला आहे आणि धर्माविषयी माझे मन मोहित झाले आहे. मी तुला विचारतो: माझ्यासाठी जे निश्चितपणे कल्याणकारक आहे ते सांग. मी तुझा शिष्य आहे; तुला शरण आलो आहे; मला उपदेश कर.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

हा श्लोक गीतेतील एक निर्णायक वळण आहे. अर्जुन प्रथमच आपली मर्यादा मान्य करतो: माझे मन धर्माविषयी गोंधळले आहे. तो कृष्णाला मित्र किंवा सारथी म्हणून नव्हे, तर गुरू म्हणून शरण जातो. मी तुझा शिष्य आहे, हे शब्द संपूर्ण संवादाचे स्वरूप बदलतात. आतापर्यंत तो युक्तिवाद करत होता, आता तो ऐकण्यास तयार आहे. परंपरेत हा श्लोक खऱ्या जिज्ञासेचा आदर्श मानला जातो: ज्ञान तेव्हाच मिळते जेव्हा मनुष्य आपले अज्ञान नम्रपणे स्वीकारतो. येथूनच गीतेचा उपदेश सुरू होतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08