詩節 2.70
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं
समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।
तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे
स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥
翻字
āpūryamāṇamacalapratiṣṭhaṃ
samudramāpaḥ praviśanti yadvat |
tadvatkāmā yaṃ praviśanti sarve
sa śāntimāpnoti na kāmakāmī ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
जसे नद्यांचे पाणी सतत भरत असूनही आपल्या मर्यादेत अचल राहणाऱ्या समुद्रात प्रवेश करते, तसेच ज्याच्यात सर्व कामना प्रवेश करतात तो शांती मिळवतो, कामनांच्या मागे धावणारा नव्हे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
कृष्ण समुद्राची भव्य उपमा देतो. असंख्य नद्या समुद्रात येऊन मिळतात, तरीही समुद्र आपली मर्यादा ओलांडत नाही, उफाळून येत नाही. तसेच स्थितप्रज्ञाच्या मनात इच्छा येतात, पण ते मन विचलित होत नाही. महत्त्वाचे असे की इच्छा येतच नाहीत असे नाही. त्या येतात, पण त्याच्या शांतीला भंग करत नाहीत. याच्या उलट, कामकामी, म्हणजे इच्छांच्या मागे धावणारा, कधीच शांत होत नाही, कारण एक इच्छा पूर्ण झाली की दुसरी उभी राहते. शांती इच्छांच्या पूर्तीत नव्हे, तर मनाच्या विशालतेत आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08