詩節 2.67
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते ।
तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥
翻字
indriyāṇāṃ hi caratāṃ yanmano'nuvidhīyate |
tadasya harati prajñāṃ vāyurnāvamivāmbhasi ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
ભટકતી ઇન્દ્રિયોની પાછળ જે મન જાય છે, તે પાણીમાં હોડીને પવન ખેંચી જાય તેમ તેની બુદ્ધિને હરી જાય છે.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
શ્રીકૃષ્ણ એક જીવંત ઉપમા આપે છે. મન ભટકતી ઇન્દ્રિયોની પાછળ જાય ત્યારે તે વ્યક્તિની પ્રજ્ઞાને એ રીતે ખેંચી જાય છે જેમ પવન પાણી પર હોડીને માર્ગથી દૂર ધકેલે છે. સુકાન પર મજબૂત હાથ વિનાની હોડી પવનની દયા પર હોય છે. તે જ રીતે ઇન્દ્રિયોના દરેક ખેંચાણને વશ થતું મન દિશા ગુમાવે છે. આ ઉપમા લાગણીમાં તણાઈ ગયેલા અર્જુનને, અને મનને ભટકતું અનુભવનાર દરેક વાચકને, બંધબેસે છે.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08