サンスクリット

रागद्वेषविमुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन् ।

आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ॥

2.64

翻字

rāgadveṣavimuktaistu viṣayānindriyaiścaran |

ātmavaśyairvidheyātmā prasādamadhigacchati ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

पण जो आत्मसंयमी आहे, जो राग आणि द्वेषापासून मुक्त, स्वतःच्या नियंत्रणात असलेल्या इंद्रियांनी विषयांमध्ये वावरतो, तो प्रसन्नता प्राप्त करतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

अधःपतनाच्या साखळीनंतर कृष्ण उन्नतीचा मार्ग दाखवतो. महत्त्वाचे म्हणजे तो विषयांपासून पळ काढायला सांगत नाही. स्थितप्रज्ञ विषयांमध्ये वावरतो, खातो, पाहतो, ऐकतो, पण राग, म्हणजे आकर्षण, आणि द्वेष, म्हणजे तिरस्कार, या दोन्हींपासून मुक्त असतो. त्याची इंद्रिये त्याच्या आज्ञेत असतात. याचे फळ आहे प्रसाद, म्हणजे मनाची निर्मळता, शांत प्रसन्नता. येथे प्रसाद हा शब्द दैवी कृपेच्या अर्थाने नव्हे, तर मनाच्या स्वच्छतेच्या अर्थाने आहे, जसे गढूळ पाणी स्थिर होऊन स्वच्छ होते.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08