サンスクリット

ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।

सङ्गात्सञ्जायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते ॥

2.62

翻字

dhyāyato viṣayānpuṃsaḥ saṅgasteṣūpajāyate |

saṅgātsañjāyate kāmaḥ kāmātkrodho'bhijāyate ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

アンヴァヤ(散文語順)

विषयान् ध्यायतः पुंसः तेषु सङ्गः उपजायते। सङ्गात् कामः सञ्जायते, कामात् क्रोधः अभिजायते।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

पतनस्य शृङ्खला वर्ण्यते। विषयाणां चिन्तनेन तेषु आसक्तिः उत्पद्यते, आसक्तेः कामना, कामनायाः बाधायां च क्रोधः। चिन्तनम् एव मूलम्। अतः विषयेषु मनसः पुनःपुनः गमनं नियन्त्रणीयम्। इयं शृङ्खला परस्मिन् श्लोके पूर्यते, यत्र अन्तिमः परिणामः विनाशः। ध्यानम् इति अत्र पुनः पुनः चिन्तनम्, यत् मनसि संस्कारं दृढयति।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08