詩節 2.59
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।
रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥
翻字
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ |
rasavarjaṃ raso'pyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
വിഷയങ്ങളെ ആഹരിക്കാത്ത ദേഹിയിൽനിന്ന് വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു, എന്നാൽ അവയോടുള്ള രുചി ശേഷിക്കുന്നു; പരമമായതിനെ ദർശിക്കുമ്പോൾ ആ രുചിയും അകലുന്നു.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
കൃഷ്ണൻ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നു. ദേഹി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ ആഹാരമായി നൽകുന്നതു നിർത്തുമ്പോൾ വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു; എന്നാൽ അവയോടുള്ള രുചി അഥവാ ആസക്തി (രസം) ശേഷിക്കുന്നു. പരമമായതിനെ ദർശിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ആ രുചിയും മറയുന്നത്. ബാഹ്യനിയന്ത്രണം മാത്രം അപൂർണ്ണമാണെന്ന് ഈ ശ്ലോകം സമ്മതിക്കുന്നു. ഉപവാസമോ വർജ്ജനമോ വിഷയങ്ങളെ നീക്കാം, എന്നാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആർത്തിയെ നീക്കില്ല. ആഴമേറിയ ഒരു സംതൃപ്തി കണ്ടെത്തുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥസ്വാതന്ത്ര്യം വരുന്നത്; അതിനു മുന്നിൽ പഴയ ആഗ്രഹങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി അലിഞ്ഞുപോകുന്നു.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08