詩節 2.53
श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला ।
समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि ॥
翻字
śrutivipratipannā te yadā sthāsyati niścalā |
samādhāvacalā buddhistadā yogamavāpsyasi ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
ऐकलेल्या अनेक मतांनी विचलित झालेली तुझी बुद्धी जेव्हा समाधीत निश्चल आणि स्थिर होईल, तेव्हा तुला योग प्राप्त होईल.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
आधीच्या श्लोकातील विचार येथे पूर्ण होतो. अर्जुनाची बुद्धी सध्या श्रुतिविप्रतिपन्न आहे, म्हणजे ऐकलेल्या विविध आणि परस्परविरोधी मतांनी गोंधळलेली. एकीकडे कुळधर्माचे शास्त्र, दुसरीकडे क्षत्रियधर्माचे. जेव्हा ही बुद्धी समाधीत स्थिर होईल, म्हणजे आत्मस्वरूपात किंवा एका निश्चयात दृढ होईल, तेव्हाच योग साधेल. निश्चल आणि अचल हे दोन शब्द बुद्धीच्या पूर्ण स्थैर्याचे वर्णन करतात. हे ऐकून अर्जुनाच्या मनात लगेच प्रश्न उभा राहतो: अशी स्थिर बुद्धी असलेला मनुष्य कसा असतो?
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08