詩節 2.48
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।
सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥
翻字
yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya |
siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
हे धनंजया, योगात स्थित होऊन, आसक्ती सोडून आणि यश-अपयशात सम राहून कर्मे कर. या समत्वालाच योग म्हणतात.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
कृष्ण येथे योगाची पहिली व्याख्या देतो: समत्वं योग उच्यते, म्हणजे समभाव हाच योग. योग म्हणजे केवळ आसने किंवा ध्यान नव्हे, तर जीवनातील सर्व परिस्थितींमध्ये मनाचे संतुलन राखणे. सिद्धी आणि असिद्धी, म्हणजे कार्य पूर्ण होणे किंवा न होणे, या दोन्हींत सम राहणे. याचा अर्थ उदासीन होणे नव्हे, तर पूर्ण प्रयत्न करूनही परिणामाने हादरून न जाणे. योगस्थ होऊन कर्म कर, म्हणजे आधी मन स्थिर कर आणि मग कर्म कर. हा क्रम गीतेच्या कर्मयोगाचा गाभा आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08